Ἐγὼ τώρα ἐξαπλώνω ἰσχυρὰν δεξιὰν καὶ τὴν ἄτιμον σφίγγω πλεξίδα τῶν τυράννων δολιοφρόνων . . . . καίω τῆς δεισιδαιμονίας τὸ βαρὺ βάκτρον. [Ἀν. Κάλβος]


****************************************************************************************************************************************

.

.

ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΙΣ ΤΗΣ ΣΥΓΧΡΟΝΟΥ ΕΠΟΧΗΣ

ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΙΣ ΤΗΣ ΣΥΓΧΡΟΝΟΥ ΕΠΟΧΗΣ
κλικ στην εικόνα

.

.
ΔΩΡΟ ΣΤΟΥΣ ΦΙΛΟΥΣ ΜΑΣ - κείμενα του Παν. Μαρίνη δημοσιευμένα μεταξύ Σεπτεμβρίου 2016 και Απριλίου 2017.
****************************************************************************************************************************************

ΜΙΑ ΜΙΚΡΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ ΣΒΑΣΤΙΚΑΣ

ΜΙΑ ΜΙΚΡΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ ΣΒΑΣΤΙΚΑΣ
ΜΙΑ ΜΙΚΡΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ ΣΒΑΣΤΙΚΑΣ - ΔΩΡΟ ΣΤΟΥΣ ΦΙΛΟΥΣ ΜΑΣ - κλικ στην εικόνα

.

.
κλικ στην εικόνα
****************************************************************************************************************************************

ΤΟ ΝΕΟΝ ΒΙΒΛΙΟΝ ΤΟΥ ΠΑΝ. ΜΑΡΙΝΗ

ΤΟ ΝΕΟΝ ΒΙΒΛΙΟΝ ΤΟΥ ΠΑΝ. ΜΑΡΙΝΗ
κλικ στην εικόνα
****************************************************************************************************************************************

TO SALUTO LA ROMANA

TO SALUTO  LA ROMANA
ΚΛΙΚ ΣΤΗΝ ΕΙΚΟΝΑ ΓΙΑ ΜΕΡΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ
****************************************************************************************************************************************

ΠΕΡΑΙΤΕΡΩ ΑΠΟΔΕΙΞΙΣ ΤΗΣ ΥΠΑΡΞΕΩΣ ΤΩΝ ΓΙΓΑΝΤΩΝ

ΕΥΡΗΜΑ ΥΨΗΛΗΣ ΑΞΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΝΑΔΙΚΗΣ ΣΗΜΑΣΙΑΣ ΤΟΣΟΝ ΔΙΑ ΤΗΝ ΜΕΛΕΤΗΝ ΤΗΣ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΑΣ ΟΣΟΝ ΚΑΙ ΔΙΑ ΜΙΑΝ ΕΠΙΠΛΕΟΝ ΘΕΜΕΛΙΩΣΙΝ ΤΗΣ ΙΔΕΑΣ ΤΟΥ ΠΡΟΚΑΤΑΚΛΥΣΜΙΑΙΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΑΠΟΤΕΛΕΙ Η ΑΝΕΥΡΕΣΙΣ ΤΟΥ ΜΟΜΜΙΟΠΟΙΗΜΕΝΟΥ ΓΙΓΑΝΤΙΑΙΟΥ ΔΑΚΤΥΛΟΥ! ΙΔΕ:
Οι γίγαντες της Αιγύπτου – Ανήκε κάποτε το δάχτυλο αυτό σε ένα «μυθικό» γίγαντα
=============================================

.

.
κλικ στην εικόνα

.

.
κλικ στην εικόνα

.

.
κλικ στην εικόνα

.

.
κλικ στην εικόνα

22 Μαΐου 2011

Β. Βιλιάρδος-CDS, ΤΑ ΑΣΦΑΛΙΣΤΗΡΙΑ ΑΠΩΛΕΙΩΝ

CDS, ΤΑ ΑΣΦΑΛΙΣΤΗΡΙΑ ΑΠΩΛΕΙΩΝ: Τα «όπλα» επέλασης των αγορών, με στόχο την υποταγή των πολιτών στις τρείς βασικές απαιτήσεις τους: ιδιωτικοποιήσεις, κρατική απορρύθμιση και μείωση των κοινωνικών δαπανών

Όπως έχουμε επανειλημμένα αναφέρει στο παρελθόν, μία από τις υφιστάμενες λύσεις για τα τεράστια προβλήματα της χώρας μας, είναι ο μακροπρόθεσμος διακανονισμός του δημοσίου χρέους μας - με τη συμφωνία των δανειστών μας (εθελούσια αναδιάρθρωση).   

Εάν δηλαδή κατόρθωνε η (όποια) κυβέρνηση μας να πείσει τους δανειστές μας να αποδεχθούν την αποπληρωμή των χρεών μας («ανταλλαγή» των ομολόγων, τα οποία ευρίσκονται στην κυκλοφορία με καινούργια, ενδεχομένως εγγυημένα), σε 40 ισόποσες ετήσιες δόσεις, με επιτόκιο ανάλογο με το εκάστοτε βασικό της ΕΚΤ (1,25% σήμερα), δεν θα υπήρχε κανένας λόγος εφαρμογής του καταστροφικού προγράμματος του ΔΝΤ.

Χωρίς καμία αμφιβολία, το «πρόγραμμα» του ΔΝΤ μας οδηγεί σε μία χρεοκοπία άνευ προηγουμένου, μέσα από την ύφεση και την ανεργία - αφού αυξάνουν τις δημόσιες δαπάνες (κάθε 1% ανεργία κοστίζει περί τα 400 εκ. €) και μειώνουν τα δημόσια έσοδα (η πτώση του ΑΕΠ κατά 10 δις €, λόγω ύφεσης 4,5% κοστίζει έσοδα άνω των 2,2 δις € - τα οποία καλούμαστε να αναπληρώσουμε με νέους φόρους, οι οποίοι επιδεινώνουν ξανά την ύφεση και σηματοδοτούν έναν ανατροφοδοτούμενο «κύκλο του διαβόλου»).    

Περαιτέρω, κάποιες «εναλλακτικές λύσεις» είναι η μονομερής άρνηση πληρωμής του χρέους (απεχθές), η εθελούσια ή μονομερής διαγραφή μέρους του χρέους (haircut), καθώς επίσης η στάση πληρωμών (χρεοκοπία). Κατά την υποκειμενική μας άποψη, καμία από αυτές τις «λύσεις» δεν συμφέρει την Ελλάδα, αλλά ούτε και τους πιστωτές της – ίσως μόνο εκείνους τους κερδοσκόπους, οι οποίοι στοιχηματίζουν «ασύστολα» στο καπιταλιστικό καζίνο (άρθρο μας).

Σε περίπτωση διαγραφής χρεών, οι ζημίες για τις ελληνικές τράπεζες, για τα ασφαλιστικά ταμεία μας και για τους ιδιώτες (κατέχουν πλέον το 30% του χρέους – ήτοι περί τα 100 δις € εσωτερικός δανεισμός), θα ήταν τεράστιες. Εκτός αυτού, η μείωση της αξίας των ακινήτων μας σε περίπτωση χρεοκοπίας κλπ (ακολουθούν συνήθως τους μισθούς), ύψους περίπου 30%, θα μας κοστίσει γύρω στα 200 δις € (όπως η πτώση των τιμών των μετοχών έχει κοστίσει κεφαλαιοποίηση στο χρηματιστήριο άνω των 150 δις €), ενώ θα δημιουργηθούν επί πλέον επισφάλειες στις τράπεζες. Τέλος, η χώρα μας (όχι μόνο το δημόσιο) δεν θα είχε πλέον πρόσβαση σε πηγές διεθνούς χρηματοδότησης τουλάχιστον για τα επόμενα δέκα χρόνια.    

Αντίθετα, ο μακροπρόθεσμος διακανονισμός είναι προς όφελος όλων, αφού οι απαιτήσεις των πιστωτών παραμένουν ως έχουν και δεν υπάρχει λόγος εμφάνισης ζημιών στους Ισολογισμούς τους – ενώ η χώρα μας δεν αποκόπτεται «άπαξ και δια παντός» από τις αγορές. Όσο για το επιτόκιο, εάν σκεφθεί κανείς ότι οι τράπεζες δανείζονται από την ΕΚΤ με 1,25% (δανείζουν το κράτος με 5,2%), θα καταλάβει ότι δεν αποτελεί μία παράλογη απαίτηση.

Ένας τέτοιος διακανονισμός όμως θα δημιουργούσε προβλήματα στην αγορά των CDS, επειδή δεν είναι νομικά καθορισμένες οι απαιτήσεις των κατόχων τους (ειδικά των «ακάλυπτων»), σε περίπτωση συμφωνίας του δανειστή με τον οφειλέτη – πόσο μάλλον αφού είναι εύλογη η θέση των ιδιοκτητών των CDS, σύμφωνα με την οποία δικαιούνται να αποζημιωθούν, τόσο σε περίπτωση χρεοκοπίας (στάσης πληρωμών), όσο και εάν υπάρξει η οποιαδήποτε συμφωνία διακανονισμού, η οποία ουσιαστικά είναι μίας μορφής «χρεοκοπία».

Ανεξάρτητα τώρα από αυτά, θεωρούμε σκόπιμη την παρακάτω «επιγραμματική» αναφορά μας αφενός μεν στα CDS, αφετέρου στα Spreads, έτσι ώστε να έχουμε μία ολοκληρωμένη εικόνα των συγκεκριμένων όπλων μαζικής καταστροφής.   

      
Τα προϊόντα που συνέβαλλαν στην επιτυχία των CDOs, των χρηματοπιστωτικών προϊόντων δηλαδή που είχαν «συσκευάσει» πολλές μαζί δανειακές συμβάσεις διαφορετικού ρίσκου, είναι οι ασφάλειες έναντι πιστωτικών απωλειών - τα Credit Default Swaps ή CDS.

Η επενδυτική τράπεζα, η οποία το 1997 «εφεύρε» τα προϊόντα αυτά, ήταν η JP Morgan. Ειδικότερα, δόθηκε για πρώτη φορά η δυνατότητα σε μία τράπεζα, η οποία δάνειζε έναν πελάτη της, να εξασφαλιστεί απέναντι σε μελλοντικούς κινδύνους - ασφαλίζοντας την πίστωση προς τον πελάτη της έναντι ενός ποσού, το οποίο βασιζόταν στην ονομαστική αξία των πιστώσεων που παρείχε (κεφάλαιο).

Όταν τώρα ο δανειστής έχει πληρώσει για τα ασφάλιστρα κινδύνου 1.000 μονάδες βάσης (10% του κεφαλαίου), τότε είναι ουσιαστικά υποχρεωμένος να τα χρεώσει στον οφειλέτη – επί πλέον του επιτοκίου που θα ήθελε να κερδίσει. Θεωρώντας αυτό το επιτόκιο ίσο με το 3%, όσον αφορά τα ομόλογα της Ευρωζώνης, με αυτό δηλαδή που «χρεώνεται» το γερμανικό ομόλογο, τότε ο δανειστής θα πρέπει να χρεώσει τον οφειλέτη με ένα επιτόκιο που υπερβαίνει το 13%.

Από την άλλη πλευρά τα Spreads είναι μία ονομασία, η οποία στα ομόλογα δεν αναφέρεται στην απόλυτη κερδοφορία τους, αλλά στον επί πλέον τοκισμό τους - σε σχέση με το επιτόκιο ενός άλλου ομολόγου ιδίας διαρκείας, το οποίο θεωρείται «μηδενικού ρίσκου» (στην περίπτωση της Ευρωζώνης το ομόλογο του γερμανικού δημοσίου, με επιτόκιο περί το 3%). Όταν λοιπόν τα Spreads των δεκαετών ομολόγων καταγράφουν την τιμή των 1.240 μονάδων βάσης (12,40%), τότε το επιτόκιο, με το οποίο θα μπορούσε να δανεισθεί το Ελληνικό δημόσιο, θα ήταν περί το 15,40%.

Περαιτέρω, εάν ο οφειλέτης (κράτος κλπ) δεν μπορέσει να επιστρέψει το δάνειο του, εάν χρεοκοπήσει δηλαδή, τότε ο δανειστής πληρώνεται από τον ασφαλιστή. Κατ’ επέκταση, τα ασφαλισμένα με CDS δάνεια (ομόλογα, CDOs) που παρέχουν ή αγοράζουν οι τράπεζες, δεν εγγράφονται σαν τέτοια στα βιβλία τους – οπότε συνήθως δεν απαιτείται η διατήρηση του ελάχιστου αποθεματικού (fractional reserve) στις κεντρικές τράπεζες.

Οφείλουμε να προσθέσουμε εδώ το τεράστιο ρίσκο των ασφαλιστικών εταιρειών, στην περίπτωση της χρεοκοπίας ενός κράτους. Για παράδειγμα, εάν μία χώρα ασφαλισμένη με CDS ύψους 1.000 μονάδων βάσης (10%) χρεοκοπήσει τον πρώτο χρόνο της ασφάλισης της, τότε η ασφαλιστική εταιρεία είναι υποχρεωμένη να πληρώσει το δεκαπλάσιο των ασφαλίστρων που έχει εισπράξει.

Συνεχίζοντας, η JP Morgan είχε την ιδέα να συνδέσει τις δύο χωριστές λειτουργίες, τα ασφαλιστήρια δηλαδή (CDS), καθώς επίσης τις «τιτλοποιήσεις» δανείων (CDOs), σε μία - δημιουργώντας εξ αυτών ένα καινούργιο σύνθετο (δομημένο) προϊόν: το BISTRO (Broad Index Secured Trust Offering).

Το καινούργιο αυτό σύνθετο προϊόν, το οποίο βαθμολογήθηκε ακόμη και με ΑΑΑ, πουλήθηκε ή εξελίχθηκε σε άλλα παρόμοια (όπως BISTROs από BISTROs κοκ.) - έως ότου, σε τελική ανάλυση, δεν γνώριζε κανείς ποιος έχει ασφαλίσει ποιόν, γιατί και από πού θα πληρωθεί, στην περίπτωση που πραγματικά χρεοκοπήσει ο ασφαλιζόμενος πελάτης.

Η «φούσκα» αυτή, η οποία υφίσταται παράλληλα με την πρώτη και δεν έχει ακόμη εκραγεί, είναι κατά πολύ μεγαλύτερη - υπολογιζόταν στα 57.325 δις $ το 2008 (για σύγκριση, το παγκόσμιο ΑΕΠ το 2007 ήταν 54.312 δις $), έναντι μόλις 6.396 δις $ που ήταν το 2004. Στην περίπτωση που θα εκραγεί οι τράπεζες, μεταξύ άλλων, οι οποίες τυχόν δεν θα πληρωθούν από τις ασφάλειες, θα υποχρεωθούν να επαναφέρουν στους Ισολογισμούς τους τις απαιτήσεις που έχουν «πουλήσει», με αποτέλεσμα να επιβαρυνθούν με ακόμη περισσότερες ζημίες από αυτές που επωμίσθηκαν ήδη, από την έκρηξη της «φούσκας» των ενυπόθηκων δανείων.

Σήμερα, σύμφωνα με όσα δημοσιεύονται, τα διάφορα CDS αγοράζονται πλέον από τους κερδοσκόπους, μέσω των μεγάλων τραπεζών και ασφαλιστικών εταιρειών, οι οποίες είναι οι νόμιμοι «διαπραγματευτές» τους. Ουσιαστικά βέβαια πρόκειται για «στοιχήματα» (το αντικείμενο τους είναι η χρεοκοπία κάποιας χώρας), τα οποία «εξαργυρώνονται» από τις τράπεζες (ασφαλιστικές εταιρείες) που τα πουλούν, εάν πράγματι η χώρα χρεοκοπήσει.

Με την ασφάλεια τώρα να κοστίζει ανάλογα με τις μονάδες βάσης, σημαίνει ότι, για κάθε 1.000.000 € αξίας ομολόγων, τα ασφάλιστρα που απαιτούνται υπολογίζονται σύμφωνα με τον Πίνακα Ι.

ΠΙΝΑΚΑΣ Ι: Ασφάλιστρα ανά ομόλογο 1.000.000 €*

Αξία Ομολόγου
Μονάδες βάσης
Ασφάλιστρο**
Εγγύηση 10%




1.000.000
100
10.000
1.000
1.000.000
200
20.000
2.000
1.000.000
300
30.000
3.000
1.000.000
1.000
100.000
10.000
* Υπάρχουν διαφορετικού τύπου CDS, καλυμμένα και μη, με διαφορετικά ποσοστά ασφαλίστρων, ενώ είναι τρίμηνης λήξης – 30. Ιουνίου κοκ (επόμενο «ραντεβού» για την Ελλάδα, στις 30.06.2011). Ειδικά τα μη καλυμμένα, θεωρούνται τεράστια απειλή για το σύστημα.   
** 1% για κάθε 100 μονάδες βάσης  (μβ)

Εάν θέλουμε λοιπόν να ασφαλίσουμε ομόλογα αξίας 1.000.000 € (τα οποία δεν υποχρεούμαστε να έχουμε στην κατοχή μας), τότε στις 1.000 μβ, θα πρέπει να διαθέσουμε 100.000 € (μία από τις πολλές περιπτώσεις).  

Εν τούτοις, με δεδομένο ότι οι κερδοσκόποι πληρώνουν ακόμη και το 10% της αξίας των ασφαλίστρων σαν εγγύηση (Πίνακας Ι, τελευταία στήλη), απαιτούνται 10.000 € - προς εξασφάλιση αξίας 1.000.000 €. Δηλαδή, με μία επένδυση ύψους 10.000 €, μπορεί κανείς να εκατονταπλασιάσει τα χρήματα του – εάν φυσικά κερδίσει (στις 100 μβ μπορεί να τα κάνει «χιλιαπλάσια»).

Συνεχίζοντας διαπιστώνει κανείς ότι, στην περίπτωση που η ασφαλιζόμενη χώρα χρεοκοπήσει (στάση πληρωμών, αναδιάρθρωση χρεών κλπ), τότε ο κερδοσκόπος κερδίζει 100 φορές το κεφάλαιο που επένδυσε – στις 1.000 μονάδες βάσης. Δηλαδή, «στοιχηματίζοντας» 10.000 € κερδίζει 1.000.000 € - στην περίπτωση που χάνει, τότε η απώλεια του είναι 100.000 €.

Αντίθετα η ασφαλιστική εταιρεία, η οποία πουλάει τα CDS, εάν τυχόν χρεοκοπήσει η χώρα, χάνει 1.000.000 € ανά ασφαλιζόμενο – ενώ κερδίζει 100.000 €, επίσης ανά ασφαλιζόμενο, εφόσον δεν χρεοκοπήσει η χώρα (πάντοτε εντός του προκαθορισμένου χρονικού διαστήματος «λήξης» των CDS). Επομένως η τράπεζα (ασφαλιστική εταιρεία), έχει σε κάθε περίπτωση πολλαπλάσιο ρίσκο, σε σχέση με την απόδοση που επιτυγχάνει, συγκρινόμενη με τον κερδοσκόπο.

Επειδή το παράδειγμα είναι αριθμητικά υποθετικό, η απειλή από τα ελληνικά CDS θα μπορούσε να είναι κατά πολύ μεγαλύτερη - όχι μόνο λόγω του ότι πουλήθηκαν CDS με λιγότερο από 1.000 μβ, ενώ για κάθε ομόλογο υπάρχουν πολλοί ασφαλισμένοι (για παράδειγμα, το ίδιο σπίτι έχει ασφαλισθεί από πολλούς γείτονες, ενώ όλοι θα πληρωθούν από την «τελική» ασφαλιστική εταιρεία), αλλά και ένεκα των BISTROs, καθώς επίσης των ίδιων των ομολόγων που ασφαλίσθηκαν (στα γερμανικά ασφαλιστικά ταμεία υπολογίζονται 500 Euro-funds με ελληνικά ομόλογα, ύψους 80 δις €, τα οποία αφορούν πολλούς ασφαλισμένους)

Με βάση λοιπόν τα δεδομένα αυτά, αναρωτιέται κανείς εάν είναι δυνατόν να ανταπεξέλθει το «σύστημα», με τυχόν χρεοκοπία της Ελλάδας – όχι μόνο λόγω της απώλειας των ομολόγων αλλά, κυρίως, από τα τεράστια ποσά των ασφαλίστρων, τα οποία θα έπρεπε υποχρεωτικά να αποδοθούν στους κερδοσκόπους. Έχοντας δε «νωπό» το παράδειγμα της Lehman Brothers, από την οποία ουσιαστικά «χρεοκόπησε» η AIG (ασφαλίζοντας τα CDOs), είμαστε της άποψης ότι, η κατάσταση είναι τουλάχιστον εκρηκτική (αν και πολύ λιγότερο επικίνδυνη, από ότι ήταν ένα χρόνο πριν). Εδώ ακριβώς «εντοπίζεται» η διαφορά (διαπραγματευτικό πλεονέκτημα), μεταξύ των παλαιοτέρων χρεοκοπιών κρατών (Βραζιλία κλπ) και της ενδεχόμενης της Ελλάδας.   

Κλείνοντας, τα CDS διαπραγματεύονται στις χρηματαγορές ελεύθερα – χωριστά δηλαδή από τα ομόλογα που ασφαλίζουν, ενώ χρησιμοποιούνται τόσο για τον περιορισμό των επενδυτικών ρίσκων, όσο και για τη διασπορά των κινδύνων. Μπορούν όμως επίσης να χρησιμοποιηθούν με στόχο την κερδοσκοπία – για παράδειγμα, ως στοιχήματα σε σχέση με την πτώχευση μίας επιχείρησης ή ενός κράτους. Στην περίπτωση αυτή ο κερδοσκόπος, αυτός δηλαδή που στοιχηματίζει στη χρεοκοπία ενός άλλου, έχει τεράστιο κίνητρο κέρδους – οπότε έχει κάθε λόγο να συμβάλλει στην «πυρπόληση» του σπιτιού του γείτονα».

Τέλος, παρά το ότι οι παραπάνω «διαδικασίες» δεν είναι συμβατές με την εν γένει ασφαλιστική νομοθεσία, η οποία μεταξύ άλλων απαγορεύει την ασφάλιση αντικειμένων που δεν είναι στην κατοχή μας (ή τη χρέωση ασφαλιστικών «προμηθειών» αυτού του ύψους - συνήθως είναι χαμηλά ποσοστά «επί τοις χιλίοις»), οι αγορές φαίνεται να είναι «υπεράνω των νόμων» - αφού δεν υπάγονται σε αυτούς τους περιορισμούς των «κοινών θνητών».    

ΕΠΙΛΟΓΟΣ

Ανεξάρτητα από τον καπιταλισμό-καζίνο και τα σύγχρονα πολεμικά όπλα του απολυταρχικά μονοπωλιακού, επεκτατικού χρηματοπιστωτικού θηρίου, οφείλουμε να υπενθυμίσουμε ότι, στη Ν. Κορέα η υπονόμευση της Δημοκρατίας από το ΔΝΤ υπήρξε εντελώς απροκάλυπτη.

Ειδικότερα, το τέλος των διαπραγματεύσεων με το Ταμείο συνέπιπτε με τις τότε προγραμματισμένες προεδρικές εκλογές - ενώ τα προεκλογικά προγράμματα δύο εκ των υποψηφίων κομμάτων ήταν αντίθετα προς τις πολιτικές του ΔΝΤ (όπως συμβαίνει σήμερα στη χώρα μας, όπου κάποια κόμματα της αντιπολίτευσης είναι εντελώς αντίθετα με το «μνημόνιο» - αν και δεν είναι σαφής η θέση τους, σε σχέση με τον οργανισμό που το επιβάλλει: με τους συνδίκους του διαβόλου δηλαδή οι οποίοι, εάν δεν «εκδιωχθούν» το συντομότερο δυνατόν, θα οδηγήσουν την Ελλάδα είτε στην υποδούλωση, είτε στη χρεοκοπία).  

Σε μία ασυνήθιστα ανοιχτή παρέμβαση λοιπόν στις πολιτικές διαδικασίες ενός ανεξάρτητου έθνους, το ΔΝΤ αρνήθηκε να αποδεσμεύσει τα χρήματα (τη δόση), μέχρι οι τέσσερις κυριότεροι κομματικοί υποψήφιοι της Ν. Κορέας να δεσμευθούν ότι, εάν «νικούσαν» στις εκλογές, θα ακολουθούσαν «απαρέγκλιτα» τους κανόνες του ΔΝΤ. Χάρη σε αυτόν ακριβώς τον «εκβιασμό» το ΔΝΤ θριάμβευσε, αφού όλοι οι υποψήφιοι (κυβέρνηση και αντιπολίτευση) δήλωσαν γραπτά, εγγυήθηκαν δηλαδή, ότι θα ακολουθούσαν πιστά την πολιτική του. Ας ελπίσουμε ότι δεν θα συμβεί κάτι ανάλογο στην Ελλάδα, πριν από τη «δόση» του Ιουνίου – ή, το αργότερο, πριν από τη διεξαγωγή των επομένων εκλογών.  

Τέλος υπενθυμίζουμε ότι, οι ιδιωτικοποιήσεις στη Βολιβία εκ μέρους του σοσιαλιστή πρωθυπουργού της, πυροδότησαν μία σειρά από «πολέμους» - αρχικά τον «πόλεμο του νερού» εναντίον της Bechtel, η οποία είχε αγοράσει το σύστημα ύδρευσης (ΕΥΔΑΠ-ΕΥΑΘ) και είχε αυξήσει τις τιμές κατά 300%, στη συνέχεια τον «πόλεμο των φόρων» εναντίον του σχεδίου του ΔΝΤ που προέβλεπε τη φορολόγηση των μισθωτών (απόλυση ΔΥ, περικοπές μισθών κλπ) για να μειωθεί το δημοσιονομικό έλλειμμα, καθώς επίσης τον «πόλεμο του φυσικού αερίου» (τη «μάχη της ΔΕΗ» στο παράδειγμα της χώρας μας).      

Αθήνα, 04. Μαΐου 2011

Β. Βιλιάρδος-ΟΙ ΕΜΠΟΡΙΚΕΣ ΤΡΑΠΕΖΕΣ



ΟΙ ΕΜΠΟΡΙΚΕΣ ΤΡΑΠΕΖΕΣ: Οι ιδιαιτερότητες τους, τα οικονομικά στοιχεία του ομίλου της Eurobank, τα ομόλογα του δημοσίου, η αγορά ακινήτων, το πρόβλημα του ανατοκισμού και η ανάγκη επαναπροσδιορισμού της χώρας μας

Όπως αποδείχθηκε, ολόκληρο το πρόγραμμα της «θεραπείας» που επιβλήθηκε στην Αργεντινή στις αρχές της δεκαετίας του 1990, οδηγώντας την στη χρεοκοπία, δεν ήταν της Παγκόσμιας Τράπεζας ή του ΔΝΤ. Είχε εκπονηθεί κρυφά από την J.P.  Morgan και τη Citibank, τους δύο μεγαλύτερους πιστωτές της Αργεντινής” (Α.Ο. Γκαόνα).    

Υπενθυμίζοντας απλά ότι, δύο από τους μεγαλύτερους πιστωτές της χώρας μας είναι η Γερμανία και η Γαλλία, είναι εμφανές πως, τόσο η ανάπτυξη της δύσης τις τελευταίες δεκαετίες, όσο και η υπερχρέωση της (ειδικά των Η.Π.Α. και της Μ. Βρετανίας), στηρίχθηκαν σε μεγάλο βαθμό στο τραπεζικό σύστημα - το οποίο, σε «συνεργασία» με τον εκάστοτε κρατικό μηχανισμό, εξελίχθηκε ραγδαία. Ειδικά όσον αφορά αρκετές από τις χώρες της Ευρωζώνης, οι τράπεζες αγόραζαν ομόλογα του δημοσίου, τα τοποθετούσαν ως εγγύηση στην ΕΚΤ, δανείζονταν με χαμηλά επιτόκια και διοχέτευαν τα νέα χρήματα στην αγορά – αυξάνοντας την κατανάλωση και, μέσω αυτής, «έκρυθμα» το ΑΕΠ.

Στα πλαίσια αυτά οι πολιτικοί «συνηγορούσαν», αφού τα νέα χρήματα είχαν σαν αποτέλεσμα την ανάπτυξη των Οικονομιών των κρατών τους, η οποία συντελούσε αφενός μεν στην παραμονή τους στην εξουσία, αφετέρου στη χρηματοδότηση του πανάκριβου «κομματικού μηχανισμού» τους (αν και ουσιαστικά επρόκειτο για μία θανατηφόρα «διόγκωση», η οποία κατάστρεψε τον παραγωγικό ιστό αρκετών χωρών).

Συνεχίζοντας, η έντονη πιστωτική επέκταση των εμπορικών τραπεζών, η δημιουργία δηλαδή νέων χρημάτων από το πουθενά, ήταν το αποτέλεσμα της έγκρισης δανείων – αρκετές φορές «χαμηλής εξασφάλισης» (subprimes), όπως για παράδειγμα συνέβη στις Η.Π.Α., στην Ιρλανδία, στην Ισπανία κλπ. Μετά το δανεισμό των επιχειρήσεων, ακολούθησαν τα καταναλωτικά, οι πιστωτικές κάρτες και τα υπόλοιπα δάνεια σε ιδιώτες – κυρίως τα στεγαστικά, τα οποία αφενός μεν αύξαναν σημαντικά το ενεργητικό των τραπεζών, αφετέρου δε λειτουργούσαν ως εγγυήσεις για την παροχή δανείων εκ μέρους της ΕΚΤ.

Φυσικά, οι εμπορικές τράπεζες «παραβίαζαν» συστηματικά τις οδηγίες των κεντρικών τραπεζών τους - είτε «υπερεκτιμώντας» την αξία των ακινήτων, είτε «πλαστογραφώντας» την πιστοληπτική ικανότητα των πελατών τους, είτε επιμηκύνοντας έντεχνα το χρόνο αποπληρωμής των δανείων, είτε μηδενίζοντας τα έξοδα τους (πολλές φορές πλήρωναν οι ίδιες το κόστος προσημείωσης), είτε προσφέροντας «προμήθειες» σε αυτούς, οι οποίοι «προωθούσαν» την πώληση ακινήτων με στεγαστικά δάνεια (τεχνικές εταιρείες, μηχανικούς, μεσίτες κλπ.).

Στη συνέχεια, όταν η «στεγαστική αγορά» έφτασε στα όρια της, με το μεγαλύτερο μέρος των ακινήτων προσημειωμένο και δανεισμένο, αρκετές ευρωπαϊκές τράπεζες ακολούθησαν το παράδειγμα των αμερικανικών «συναδέλφων» τους. Άρχισαν λοιπόν να «τιτλοποιούν» τα πάσης φύσεως δάνεια τους, να συσκευάζουν δηλαδή πολλά μαζί σε ένα «προϊόν» (όπως τα γνωστά μας CDOs) και να τα προσφέρουν σε «επενδυτές», στο Λονδίνο ή αλλού – όπου η επίτευξη «ορθολογικών» επιτοκίων απαιτούσε, αφενός μεν ισχυρή κεφαλαιακή επάρκεια εκ μέρους τους, αφετέρου δε υψηλή βαθμολογία από τις τρεις αδελφές (εταιρείες αξιολόγησης).  

Όταν όμως ξέσπασε η χρηματοπιστωτική κρίση, μετά την, μάλλον σκόπιμη, κατάρρευση της Lehman Brothers (η μεγαλύτερη ληστεία όλων των εποχών), η διατραπεζική αγορά σταμάτησε να λειτουργεί (άρθρο μας), τα επιτόκια της αυξήθηκαν σε μεγάλο βαθμό και η ρευστότητα των τραπεζών άρχισε να μειώνεται (πιστωτική παγίδα). Έτσι λοιπόν, αρκετές τράπεζες αναγκάσθηκαν να σταματήσουν απότομα την παροχή δανείων (άρνηση χορηγήσεων), επειδή ήταν πια ασύμφορα. Παράλληλα, «υποχρεώθηκαν» να επέμβουν δραστικά στο σύστημα της κεφαλαιακής τους επάρκειας, «εξυγιαίνοντας» το με τη βοήθεια της δημιουργικής λογιστικής – μεταφέροντας κατά κάποιον τρόπο ποσά από τις χορηγήσεις, στις καταθέσεις ή στα Ίδια Κεφάλαια τους.

Ο ανατροφοδοτούμενος καθοδικός σπειροειδής κύκλος είχε τεθεί πλέον σε λειτουργία, αφού η πραγματική αγορά, λόγω της έλλειψης πιστώσεων, άρχισε να συρρικνώνεται - οδηγώντας τις Οικονομίες ορισμένων χωρών στην ύφεση, τους εργαζομένους μαζικά στην ανεργία και τις τράπεζες σε απόγνωση.

Ολοκληρώνοντας, η κατάσταση αυτή θα είχε οδηγήσει πολλές από τις τράπεζες στη χρεοκοπία, αφού τα ελλειμματικά κράτη αδυνατούσαν να ανταπεξέλθουν με την ενίσχυση τους – σε αντίθεση με τη Γερμανία, η οποία διέθεσε τεράστια ποσά στη διάσωση των τραπεζών της (Πίνακας Ι), χωρίς όμως αυτό να σημαίνει ότι έχουν διαφύγει από τον κίνδυνο. Ευτυχώς η καταστροφή «αποφεύχθηκε», με τη βοήθεια της ΕΚΤ - η οποία ενίσχυσε αρκετές τράπεζες, με διάφορους τρόπους.

ΠΙΝΑΚΑΣ Ι: Ποσά διάσωσης τραπεζών από τη Γερμανία, σε δις €

Τράπεζα
Ποσόν


Ομοσπονδιακές τράπεζες (Landesbanken)
21,00
Commerzbank
18,00
Hypo Real Estate
10,00
Πηγή: Spiegel
Πίνακας: Β. Βιλιάρδος

Τέλος, παρά το ότι η Γερμανία είχε ανακοινώσει στους Πολίτες της πως θα συγκέντρωνε από τις τράπεζες της ετήσια το ποσόν του 1 δις € για τη δημιουργία ενός εγγυητικού κεφαλαίου (restructuring capital), αντί, για παράδειγμα, να λάβει το προϋπολογιζόμενο ποσόν των 500 εκ € από την Deutsche Bank, εισέπραξε μόλις 73 εκ. € (εις βάρος φυσικά των φορολογουμένων της).   

Η EFG EUROBANK

Χρησιμοποιώντας τη Eurobank τυχαία σαν παράδειγμα, σε σχέση με τη χώρα μας, θα προσπαθήσουμε να αναλύσουμε περιληπτικά τον Ισολογισμό της, υπό την έννοια του άρθρου - επιφυλασσόμενοι προφανώς για τυχόν λάθη και παραλείψεις μας.

Στα πλαίσια αυτά, ο Πίνακας ΙI συμπεριλαμβάνει τα μεγέθη δύο αυστριακών τραπεζών, εκ των οποίων η δεύτερη (Raiffeisen) συνεργάζεται με τη Eurobank στην Πολωνία (η Raiffeisen θα εξαγοράσει το 70% της Polbank-EFG έναντι 490 εκ. και στη συνέχεια οι δύο τράπεζες θα ενοποιήσουν τις δραστηριότητες τους στην Πολωνία – όπου η EFG Eurobank θα ελέγχει το 13% της ενιαίας τράπεζας που θα δημιουργηθεί).            

ΠΙΝΑΚΑΣ ΙI: Δείκτες 2009 σε εκ. €

Δείκτες
ERSTE BANK
RAIFFEISEN
EUROBANK




Κέρδη μετά φόρων
976
287
362
Σύνολο Υποχρεώσεων
189.001
69.275
77.955
Σύνολο Ισολογισμού
201.710
76.275
84.269
Ίδια Κεφάλαια
13.585
6.002
6.314
Τιμή μετοχής (14.5.11)
33,72
37,21
3,33
Χρηματιστηριακή αξία
12.752
7.274
1.794
Ίδια Κεφάλαια/Ισολογισμό
6,30
7,87
7,24
Προσωπικό
50.488
56.530
./.
Κόστος προσωπικού
2.227
1.054
./.
Τζίρος ανά άτομο (χιλ.)
109.376
47.010
./.
Πηγή: Finanzen – Ενοποιημένος ισολογισμός Eurobank  
Πίνακας: Β. Βιλιάρδος  
Σημείωση: Επιλέξαμε την Αυστρία επειδή είναι αντιστοίχου σχεδόν μεγέθους χώρα με την Ελλάδα, ενώ οι τράπεζες της είναι ανάλογα εκτεθειμένες στην Α. Ευρώπη - η οποία αντιμετωπίζει τεράστια οικονομικά προβλήματα.    

Όπως φαίνεται από τον Πίνακα ΙI, η Eurobank είχε υψηλότερα κέρδη από την αυστριακή Raiffeisen το 2009 – ενώ με ελαφρά περισσότερα Ίδια Κεφάλαια τόσο ο Ισολογισμός, όσο και οι συνολικές υποχρεώσεις της, ήταν αυξημένες («μόχλευση» στο 13,81 - γεγονός που σημαίνει ότι επενδύει σχεδόν 14 φορές τα ίδια κεφάλαια της, έναντι 12,70 φορές της Raiffeisen και 15,87 της Erste Bank).

Εν τούτοις, η χρηματιστηριακή αξία της είναι πολύ πιο χαμηλή, διαμορφωμένη στο 28,41% του συνόλου των Ιδίων Κεφαλαίων της (P/BV 0,28) του 2009 – έναντι 121,2% της Raiffeisen και 93,87% της Erste Bank. Δηλαδή, μπορεί κανείς να αγοράσει ολόκληρη την τράπεζα, μόλις με 1,8 δις €, παρά το ότι οι μέτοχοί της έχουν πληρώσει περί τα 6 δις € - συμπεριλαμβανομένων των αποθεματικών (P/E μετά φόρων, κεφαλαιοποίηση δια κέρδη καλύτερα, στο 15,87 – «δείκτης» που σημαίνει ότι θα μπορούσε να εξαγορασθεί η τράπεζα, με τα κέρδη της περίπου 16 ετών). Με βάση τώρα τη λογιστική της αξία, η τιμή μετοχής της όφειλε το 2009 να είναι περί τα 11,70 € (book value)

Επομένως, θα μπορούσαμε να ισχυρισθούμε ότι πρόκειται για μία συγκριτικά μεγάλη ευκαιρία αγοράς, εάν δεν είμαστε πεπεισμένοι ότι η «κοινή γνώμη» σπάνια κάνει λάθη – ιδίως στα χρηματιστήρια, όπου η εκάστοτε «γνώμη» πληρώνεται μετρητοίς. Ο Πίνακας ΙΙΙ που ακολουθεί παρουσιάζει κάποια μεγέθη της Eurobank, τα οποία προέρχονται από την ενημερωτική της έκθεση, για τη χρήση 2010 (πάντοτε επιφυλασσόμενοι για τυχόν λάθη μας):

ΠΙΝΑΚΑΣ ΙΙΙ: Βασικά οικονομικά μεγέθη του ομίλου της Eurobank, σε εκ. €

Οικονομικά Μεγέθη
2010
2009
Μεταβολή




Καθαρά έσοδα από τόκους
2.254
2.341
-3,7%
Καθαρά έσοδα προμηθειών
474
496
-4,4%
Συνολικά λειτουργικά έσοδα
2.924
3.040
-3,8%
Συνολικές λειτουργικές δαπάνες
1.426
1.471
-3,0%
Καθαρά έσοδα προ προβλέψεων
1.498
1.569
-4,5%
Προβλέψεις για πιστ. Κινδύνους
1.362
1.178
15,7%
Καθαρά Κέρδη μετά φόρων*
113
362
-68,7%
Σύνολο χορηγήσεων
58.500
57.500
1,7%
Σύνολο καταθέσεων
44.400
46.800
-5,1%
Μη εξυπηρετούμενα δάνεια
7,7%
5,2%
48,0%
Δάνεια σε καθυστέρηση >90 ημ.
9,6%
6,7%
43,0%
Προβλέψεις προς δάνεια
2,43%
2,11%
15,0%
Στεγαστικά Δάνεια
17.100
15.300
11,9%
Καταναλωτικά Δάνεια
8.900
10.300
-14,0%
Επιχειρηματικά δάνεια
32.500
31.900
1,9%
* Προ της έκτακτης φορολογικής εισφοράς
Πηγή: Eurobank
Πίνακας: Β. Βιλιάρδος

Από τον Πίνακα ΙΙΙ διαπιστώνουμε ότι, ορισμένοι δείκτες του ομίλου (έσοδα κλπ.) «υποχωρούν». Επόμενο συμπέρασμα μας είναι ότι τα συνολικά έσοδα του ομίλου είναι σχεδόν στο 50% των Ιδίων Κεφαλαίων – γεγονός που σημαίνει ότι, «τοκίζει» κατά κάποιον τρόπο τα δικά του χρήματα με περίπου 50% ετήσιο επιτόκιο (άρθρο μας). Φαίνεται επίσης ολοκάθαρα ότι, οι χορηγήσεις είναι σημαντικά υψηλότερες των καταθέσεων, οπότε τεκμηριώνεται ακόμη μία φορά πως τα δάνεια δεν έχουν άμεση σχέση με τις αποταμιεύσεις.

Σε κάθε περίπτωση οι χορηγήσεις αυξήθηκαν - παρά τους «ισχυρισμούς» ότι, οι τράπεζες έχουν σταματήσει την παροχή δανείων (αν και αυτό οφείλεται κυρίως στα στεγαστικά δάνεια). Οι καταθέσεις όμως μειώθηκαν αρκετά, όπως παρατηρείται ότι συμβαίνει γενικότερα – ιδιαίτερα λόγω του ότι οι ξένες τράπεζες, οι οποίες δραστηριοποιούνται στην Ελλάδα, συζητείται πως προσφέρουν στους Έλληνες πελάτες τους τη δυνατότητα διατήρησης δύο λογαριασμών (α) εντός Ελλάδας, με επιτόκια της τάξης του 4% και (β) εκτός Ελλάδας (σε χώρες της Ευρωζώνης) με επιτόκιο γύρω στο 1% (!).

Περαιτέρω, αυτό που, κατά την υποκειμενική μας άποψη έχει μεγαλύτερη σημασία, είναι ο «δημιουργικός» τρόπος διαμόρφωσης της κερδοφορίας των τραπεζών. Εάν λοιπόν οι προβλέψεις πιστωτικών κινδύνων (τα δάνεια δηλαδή που ενδεχομένως δεν θα εισπραχθούν, λόγω πιθανής αδυναμίας αποπληρωμής των πελατών της Eurobank), δεν τοποθετούνταν στο 2,43% των συνολικών χορηγήσεων αλλά, για παράδειγμα, στο 4,43% (2,59 δις €), τότε η τράπεζα θα εμφάνιζε ζημίες αντί για κέρδη - ύψους περί το 1 δις €. Η κερδοφορία λοιπόν των τραπεζών διαμορφώνεται «ελεύθερα», με τη βοήθεια του δείκτη των επισφαλειών που εκάστοτε επιλέγεται (κάτι που μάλλον δεν ισχύει σε τέτοιο βαθμό για τις υπόλοιπες επιχειρήσεις).

Κατ’ αυτόν τον τρόπο, σε περιόδους έντονης οικονομικής ανάπτυξης, οι τράπεζες εμφανίζουν υψηλότερα κέρδη στους Ισολογισμούς τους, απλά και μόνο μειώνοντας τις «συσσωρευμένες» επισφάλειες τους – αντίθετα, σε περιόδους υφέσεων, τα κέρδη τους περιορίζονται («αποφεύγουν» συνήθως τις ζημίες), με την ταυτόχρονη συσσώρευση επισφαλειών.         
   
Περαιτέρω τα στεγαστικά δάνεια της Eurobank, τα οποία πιθανολογούμε ότι συνεχίζουν να «τιτλοποιούνται», καθώς επίσης να πωλούνται σε ξένους «επενδυτές» από τις Ελληνικές τράπεζες, αυξήθηκαν – ενώ τα καταναλωτικά περιορίσθηκαν και τα επιχειρηματικά διατηρήθηκαν σχετικά σταθερά. Προβλέψεις «απομείωσης» της αξίας των ομολόγων του ελληνικού δημοσίου δεν φαίνεται να υπάρχουν, ενώ δεν γνωρίζουμε πως ακριβώς αποτιμώνται οι πάσης φύσεως εγγυήσεις των δανείων - σε μία εποχή που η πτώση της αξίας των ακινήτων και λοιπών στοιχείων του «ενεργητικού» της χώρας μας είναι δεδομένη, αφού συνήθως οι αξίες ακολουθούν τις αμοιβές των εργαζομένων.  

Σε κάθε περίπτωση, τουλάχιστον με κριτήριο την τρομακτική αύξηση της ανεργίας στο 15,9% που καταγράφηκε πρόσφατα, οι επισφάλειες των τραπεζών θα αυξηθούν πολύ περισσότερο, από όσο οι ίδιες προβλέπουν, εύχονται ή θέλουν να πιστεύουν. Η ίδια η χρηματιστηριακή αγορά πάντως, όπως συμπεραίνουμε ελεύθερα από την αξία της Eurobank (29,44% των Ιδίων Κεφαλαίων της του 2010, τα οποία μειώθηκαν κατά 200 εκ. περίπου, στα 6.094 εκ. €), τις αποτιμά για τη συγκεκριμένη τράπεζα στα 4,3 δις € (χρηματιστηριακή αξία, πλην τα Ίδια Κεφάλαια). 

ΤΑ ΟΜΟΛΟΓΑ ΤΟΥ ΔΗΜΟΣΙΟΥ ΚΑΙ ΟΙ ΤΡΑΠΕΖΕΣ

Αυτό που έχει μεγάλη σημασία για όλες τις τράπεζες, είναι η αξιολόγηση των ομολόγων δημοσίου, τα οποία έχουν στην κατοχή τους. Ειδικά όσον αφορά τις Ελληνικές, ο Πίνακας ΙV που ακολουθεί είναι χαρακτηριστικός:  

ΠΙΝΑΚΑΣ IV:  Δάνεια προς το δημόσιο σε δις €, τέλη Ιουνίου 2010 – Ίδια Κεφάλαια με ημερομηνία 31.12.2009

Τράπεζα
Ομόλογα
Ίδια Κεφάλαια
Ομόλογα/Κεφάλαια




Εθνική
19.800.000.000
8.224.161.000
2,4 φορές
Αγροτική
10.200.000.000
1.353.604.000
7,5 φορές
Πειραιώς
8.300.000.000
3.238.154.000
2,6 φορές
Eurobank
7.400.000.000
5.486.000.000
1,3 φορές
Alpha Bank
5.600.000.000
4.775.572.000
1,2 φορές
ΣΥΝΟΛΑ
51.300.000.000
23.077.491.000
2,2 φορές
Πηγή: Επιτροπή ελέγχου των τραπεζών – αποτελέσματα του τεστ αντοχής 23.07.10
Πίνακας: Β. Βιλιάρδος
     
Σύμφωνα με τον Πίνακα IV, εάν για παράδειγμα η Eurobank αναγκασθεί να αξιολογήσει τα ομόλογα του Ελληνικού Δημοσίου στο 50% της ονομαστικής τους τιμής, τότε θα πρέπει να μειώσει κατά 3,7 δις € το ενεργητικό της – ποσόν που αυτόματα θα περιόριζε επικίνδυνα τα Ίδια Κεφάλαια της. Όσον αφορά δε την Αγροτική, ένα τέτοιο ενδεχόμενο θα ήταν το λιγότερο καταστροφικό - αφού τα Ίδια Κεφάλαια της είναι 7,5 φορές χαμηλότερα από τα ομόλογα που κατέχει.

Επομένως, εάν η χώρα μας υποχρεωνόταν ή απαιτούσε διαγραφή μέρους των χρεών της, τότε το τραπεζικό μας σύστημα θα αντιμετώπιζε αρκετές δυσκολίες (όπως επίσης το σύνολο του ευρωπαϊκού, συμπεριλαμβανομένης της ΕΚΤ) – πόσο μάλλον αφού δεν γνωρίζουμε σε ποιο βαθμό επηρεάζει η μία Ελληνική κλπ. τράπεζα την άλλη, έχοντας δανεισθεί ή δανείσει στην «διατραπεζική» αγορά. 

Η ΑΓΟΡΑ ΑΚΙΝΗΤΩΝ

Το πρόβλημα φυσικά θα μπορούσε να επιδεινωθεί ακόμη περισσότερο, εάν τυχόν κατέρρεε η αγορά ακινήτων στην Ελλάδα, η οποία διατηρείται ακόμη σε πολύ καλά επίπεδα – αφού, σύμφωνα με όσα τουλάχιστον γνωρίζουμε, οι τράπεζες μας δεν έχουν υποχρεωθεί σε αναπροσαρμογή των τιμών των ακινήτων, τα οποία έχουν στα δανειακά χαρτοφυλάκια τους. Σε κάθε περίπτωση βέβαια, η χώρα μας είναι σε πολύ καλύτερη θέση από πολλές άλλες, όπως διαπιστώνεται από τον Πίνακας V:

ΠΙΝΑΚΑΣ V: Εξωτερικό χρέος των χωρών της GIPS σε δις $

Δείκτης
Ισπανία
Ιρλανδία
Πορτογαλία
Ελλάδα





Εξωτερικό χρέος
1.099
814
322
278
Πηγή: Die Zeit
Πίνακας: Β. Βιλιάρδος

Όπως φαίνεται από τον Πίνακα V, η Ελλάδα έχει το χαμηλότερο εξωτερικό χρέος από όλες της υπόλοιπες χώρες της GIPS - επίσης το χαμηλότερο ιδιωτικό (άρθρο μας), ενώ το ΑΕΠ της είναι υψηλότερο από το αντίστοιχο της Πορτογαλίας και της Ιρλανδίας. Παράλληλα, τα περιουσιακά της στοιχεία είναι πολύ μεγαλύτερης αξίας (συγκριτικά) - αν και δυστυχώς δεν υπάρχουν Ισολογισμοί, στους οποίους να εμφανίζεται η πραγματική καθαρή θέση μίας χώρας (άρθρο μας).     

Ολοκληρώνοντας, ευτυχώς για όλους μας, αν και η πτώση των τιμών είναι πλέον αισθητή, οι περισσότεροι ιδιοκτήτες ακινήτων δεν πουλούν ακόμη – επίσης δεν πουλούν οι κατασκευαστές, οι οποίοι φαίνεται ότι περιμένουν καλύτερες ημέρες. Εν τούτοις, εάν η χώρα μας συνεχίσει να εφαρμόζει την εγκληματική, υφεσιακή πολιτική του ΔΝΤ, η οποία ουσιαστικά δεν διαφέρει από αυτήν που επιβλήθηκε στην Ασία (άρθρο μας), οι τιμές των ακινήτων θα καταβαραθρωθούν και οι τράπεζες πολύ δύσκολα θα αποφύγουν το μοιραίο.

ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΤΩΝ ΑΝΑΤΟΚΙΖΟΜΕΝΩΝ ΤΟΚΩΝ

Στον Πίνακα VI που ακολουθεί φαίνεται η διαμόρφωση ενός δανείου ύψους 20 δις €, το οποίο «ανατοκίζεται» ετήσια, χωρίς να εξοφλούνται «χρεολύσια» (δόσεις δανείου), με επιτόκιο της τάξης του 15%:

ΠΙΝΑΚΑΣ VI: Εξέλιξη αρχικού δανείου 20 δις €, με ετήσιο ανατοκισμό και με επιτόκιο 15% (για ολόκληρες χρονικές περιόδους 01.01.85 – 31.12.89 κλπ.)

Έτος
Αρχικό Κεφάλαιο
Κεφάλαιο συν τόκοι



1985 (αρχή)
20.000.000.000
./.
1989
20.000.000.000
40.227.143.750
1994
20.000.000.000
80.911.154.714
1999
20.000.000.000
162.741.232.583
2004
20.000.000.000
327.330.747.859
Πηγή: Υπολογισμοί Excel
Πίνακας: Β. Βιλιάρδος

Όπως διαπιστώνουμε από τον Πίνακα VI το αρχικό κεφάλαιο, με συνεχώς ανατοκιζόμενο ετήσια επιτόκιο 15%, διπλασιάζεται ανά πέντε έτη (με 5% διπλασιάζεται ανά 15 έτη, όπως έχουμε ήδη αναφέρει σε προηγούμενα άρθρα μας). Στον επόμενο Πίνακα (VII) καταγράφεται η διαμόρφωση του αρχικού κεφαλαίου, με την υπόθεση ότι το έτος 2000 το επιτόκιο του (15%) μειώθηκε στο 5% - ενώ συνέχιζε να ανατοκίζεται, χωρίς να πληρώνονται χρεολύσια:  

ΠΙΝΑΚΑΣ VII: Εξέλιξη αρχικού δανείου 20 δις €, το οποίο τοκιζόταν και ανατοκιζόταν ετήσια - με επιτόκιο 15% από το 1985 έως το 1999 και με 5% από το 2000 έως το 2009 (για ολόκληρες χρονικές περιόδους 01.01.85 – 31.12.89 κλπ.).       

Έτος
Αρχικό Κεφάλαιο
Κεφάλαιο συν τόκοι



1985
20.000.000.000
./.
1989
20.000.000.000
40.227.143.750
1994
20.000.000.000
80.911.154.714
1999
20.000.000.000
162.741.232.583



2004
20.000.000.000
207.703.634.605
2009 (τέλη)
20.000.000.000
265.088.319.310
Πηγή: Υπολογισμοί Excel
Πίνακας: Β. Βιλιάρδος

Από τον Πίνακα VII συμπεραίνουμε εύκολα ότι, εάν στα 265 δις € του αρχικού δανείου των 20 δις €, προσθέταμε «πρωτογενή» ελλείμματα του προϋπολογισμού της τάξης των 35 δις € μόλις (συνολικά για 25 έτη), ένα ποσόν που δεν είναι υπερβολικό, συγκρινόμενο με το «αντίκρισμα» του, με τις επενδύσεις δηλαδή του δημοσίου (έργα υποδομής κλπ.), θα καταλήγαμε (θεωρητικά βέβαια) σε ένα δημόσιο χρέος ύψους περί τα 300 δις € (τέλη του 2009) - χωρίς ιδιαίτερα, «διαχειριστικά» και λοιπά «σφάλματα» (διαφθορά κα).   

Ακριβώς για το λόγο αυτό (άρθρο μας) έχουμε επισημάνει ότι, “Οι κεντρικές τράπεζες οφείλουν να είναι εξ ολοκλήρου δημόσιοι οργανισμοί, ανεξάρτητοι από τον ιδιωτικό τραπεζικό τομέα, από τους ιδιώτες επενδυτές, καθώς επίσης από τις κυβερνήσεις. Με τον τρόπο αυτό θα είχε τη δυνατότητα το εκάστοτε κράτος να δανείζεται άτοκα - με μέτρο φυσικά και υπό τον διαρκή έλεγχο των υπολοίπων τριών εξουσιών, καθώς επίσης των Πολιτών του. Έτσι θα μπορούσε να λειτουργήσει καλύτερα, όσον αφορά τις ανάγκες του συνόλου της κοινωνίας”.

ΕΠΙΛΟΓΟΣ

Με βάση τις συζητήσεις στην πρόσφατη σύνοδο της Ευρωζώνης, έχουμε την εντύπωση ότι θα επιλεχθεί τελικά μία «υγιής» λύση στο δίλημμα της Ελλάδας, η οποία θα διασφαλίσει, μεταξύ άλλων, το μέλλον τόσο των Ελληνικών τραπεζών, όσο και των υπολοίπων Ευρωπαϊκών - πολλές από τις οποίες δεν θα απέφευγαν επίσης το «μοιραίο», αφού μία ενδεχόμενη χρεοκοπία της χώρας μας, δεν θα είχε συνέπειες μόνο εντός των συνόρων της (συγκοινωνούντα δοχεία).  

Αυτό που διακρίνουμε δηλαδή είναι ότι «σταδιακά» θα αποφασισθεί, ως οφείλει, ο  έντιμος και εφικτός μακροπρόθεσμος διακανονισμός του συνολικού δημοσίου χρέους μας, με επιτόκιο ίσο με αυτό που δανείζονται οι εμπορικές τράπεζες (το βασικό της ΕΚΤ) - με τη βοήθεια της ανταλλαγής των ομολόγων με καινούργια. Κατά την άποψη μας, η «απαίτηση» αυτή δεν είναι μόνο έντιμη εκ μέρους μας, αλλά και απολύτως λογική - αφού το συντριπτικά μεγαλύτερο μέρος του δημοσίου χρέους μας έχει προέλθει από τους τόκους των διεθνών τοκογλύφων.

Κλείνοντας, εάν δεν επιλεχθεί ο μακροπρόθεσμος διακανονισμός του χρέους μας, με χαμηλό επιτόκιο, ή έστω μία αντίστοιχης αποτελεσματικότητας λύση, οι κίνδυνοι από μία επεκτατική, «μερκαντιλιστική» Γερμανία θα ήταν ανυπολόγιστοι για την Ευρώπη – ειδικά για τη Γαλλία, η οποία είναι αδύνατον να μην τους υπολογίζει (Πρώσοι, Γαλάτες και Σάξονες).  

Σημείωση: Όλα τα παραπάνω είναι η υποκειμενική μας άποψη, ενώ επιφυλασσόμαστε για τυχόν λάθη ή παραλείψεις μας. Δεν αποτελούν σε καμία περίπτωση κανενός είδους επενδυτική πρόταση - ούτε σύσταση αγοράς ή πώλησης των συγκεκριμένων, οποιασδήποτε άλλης μετοχής ή πάσης φύσεως τοποθέτησης χρημάτων.  


Αθήνα, 18. Μαΐου 2011