Ἐγὼ τώρα ἐξαπλώνω ἰσχυρὰν δεξιὰν καὶ τὴν ἄτιμον σφίγγω πλεξίδα τῶν τυράννων δολιοφρόνων . . . . καίω τῆς δεισιδαιμονίας τὸ βαρὺ βάκτρον. [Ἀν. Κάλβος]


****************************************************************************************************************************************

ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΙΣ ΤΗΣ ΣΥΓΧΡΟΝΟΥ ΕΠΟΧΗΣ

ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΙΣ ΤΗΣ ΣΥΓΧΡΟΝΟΥ ΕΠΟΧΗΣ
κλικ στην εικόνα

.

.
ΔΩΡΟ ΣΤΟΥΣ ΦΙΛΟΥΣ ΜΑΣ - κείμενα του Παν. Μαρίνη δημοσιευμένα μεταξύ Σεπτεμβρίου 2016 και Απριλίου 2017.
****************************************************************************************************************************************

ΜΙΑ ΜΙΚΡΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ ΣΒΑΣΤΙΚΑΣ

ΜΙΑ ΜΙΚΡΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ ΣΒΑΣΤΙΚΑΣ
ΜΙΑ ΜΙΚΡΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ ΣΒΑΣΤΙΚΑΣ - ΔΩΡΟ ΣΤΟΥΣ ΦΙΛΟΥΣ ΜΑΣ - κλικ στην εικόνα

.

.
κλικ στην εικόνα
****************************************************************************************************************************************

ΤΟ ΝΕΟΝ ΒΙΒΛΙΟΝ ΤΟΥ ΠΑΝ. ΜΑΡΙΝΗ

ΤΟ ΝΕΟΝ ΒΙΒΛΙΟΝ ΤΟΥ ΠΑΝ. ΜΑΡΙΝΗ
κλικ στην εικόνα
****************************************************************************************************************************************

TO SALUTO LA ROMANA

TO SALUTO  LA ROMANA
ΚΛΙΚ ΣΤΗΝ ΕΙΚΟΝΑ ΓΙΑ ΜΕΡΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ
****************************************************************************************************************************************

ΠΕΡΑΙΤΕΡΩ ΑΠΟΔΕΙΞΙΣ ΤΗΣ ΥΠΑΡΞΕΩΣ ΤΩΝ ΓΙΓΑΝΤΩΝ

ΕΥΡΗΜΑ ΥΨΗΛΗΣ ΑΞΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΝΑΔΙΚΗΣ ΣΗΜΑΣΙΑΣ ΤΟΣΟΝ ΔΙΑ ΤΗΝ ΜΕΛΕΤΗΝ ΤΗΣ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΑΣ ΟΣΟΝ ΚΑΙ ΔΙΑ ΜΙΑΝ ΕΠΙΠΛΕΟΝ ΘΕΜΕΛΙΩΣΙΝ ΤΗΣ ΙΔΕΑΣ ΤΟΥ ΠΡΟΚΑΤΑΚΛΥΣΜΙΑΙΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΑΠΟΤΕΛΕΙ Η ΑΝΕΥΡΕΣΙΣ ΤΟΥ ΜΟΜΜΙΟΠΟΙΗΜΕΝΟΥ ΓΙΓΑΝΤΙΑΙΟΥ ΔΑΚΤΥΛΟΥ! ΙΔΕ:
Οι γίγαντες της Αιγύπτου – Ανήκε κάποτε το δάχτυλο αυτό σε ένα «μυθικό» γίγαντα
=============================================

.

.
κλικ στην εικόνα

.

.
κλικ στην εικόνα

.

.
κλικ στην εικόνα

.

.
κλικ στην εικόνα

22 Ιανουαρίου 2012

Placido Domingo - Granada - Concierto del Angel (Mexico 2009)

Placido Domingo canta esta impresionante cancion de Agustin Lara en el espectacular concierto del Angel de la Independencia en la Ciudad de Mexico



-------------

Gino Paoli -Sapore di sale

Paoli nella sua piu bella canzone


--------

ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΤΑΤΟΝ-Παίρνουν τα κοιτάσματα με ένα απλό άρθρο στην δανειακή σύμβαση!

ΑΠΟΙΚΙΑ: Παίρνουν τα κοιτάσματα με ένα απλό άρθρο στην δανειακή σύμβαση!

Υποθήκευση του συνόλου των κοιτασμάτων υδρογονανθράκων της Ελλάδας, θα περιλαμβάνει η δανειακή σύμβαση με επέκταση του επαίσχυντου άρθρου 13 του Κειμένου Συμπερασμάτων της Συνόδου Κορυφής της 27ης Οκτωβρίου ή περίληψη επιπλέον ειδικού άρθρου με το οποίο θα εκχωρούνται απ’ευθείας στους ξένους δανειστές τα έσοδα της χώρας από τα κοιτάσματα υδρογονανθράκων.

Για την ακρίβεια αυτή την στιγμή η διαπραγμάτευση δεν είναι για τον αν τα χρήματα θα πηγαίνουν απ’ευθείας σε ένα ταμείο το οποίο θα αποπληρώνει τα δάνεια, αλλά αν θα συμβεί αυτό (το οποίο οι κυβερνώντες θεωρούν «θετική λύση» ή αν θα αναλάβουν την εκμετάλλευση των κοιτασμάτων απ’ευθείας οι δανειστές!

Αυτό σημαίνει ότι θα κοστολογούν με ένα συγκεκριμένο κόστος παραγωγής το πετρέλαιο ή το φυσικό αέριο το οποίο θα χρησιμοποιείται για την αποπληρωμή του ελληνικού χρέους και εν συνεχεία θα το πωλούν αυτοί όπου και όσο θέλουν!
Τα παραπάνω, τα οποία βασίζονται σε απόλυτα έγκυρη πηγή του υπουργείου Οικονομικών, απλά επιβεβαιώνουν αυτά που το defencenet.gr έχει ήδη αποκαλύψει για την τύχη των κοιτασμάτων υδρογοναθράκων και την άρνηση για άμεση εκμετάλλευσή τους.

Τα παραπάνω θα αποτυπωθούν σε άρθρο ανάλογο με το άρθρο 13 του Κειμένου Συμπερασμάτων της Συνόδου Κορυφής της 27ης Οκτωβρίου, το οποίο επι λέξει αναφέρει ότι: 

«Greece commits future cash flows from project Helios or other privatisation revenue in excess of those already included in the adjustment programme to further reduce indebtedness of the Hellenic Republic by up to 15 billion euros with the aim of restoring the lending capacity of the EFSF».

Το συγκεκριμένο ταμείο στο οποίο θα συγκεντρώνονται τα χρήματα από ενέργεια (είτε ανανεώσιμες πηγές είτε υδρογονάνθρακες) και αποκρατικοποιήσεις θα πρέπει μέχρι το 2015 να έχει συγκεντρώσει 50 δισ. ευρώ!

Εύκολα γίνεται αντιληπτό (αν κρίνουμε και από το αποτραπέν, έστω προσωρινά, σκάνδαλο των Airbus) ότι οι αποκρατικοποιήσεις ακόμα και κατά 100% όλων των φιλέτων (ΟΠΑΠ, ΔΕΗ, λιμάνια κλπ) είναι πρακτικά αδύνατο να συγκεντρώσουν περισσότερα από 15 δισ. ευρώ, αφού είναι κάτι παραπάνω από βέβαιο ότι τα έσοδα θα αφορούν περί το 20% της πραγματικής αξίας των υπό ιδιωτικοποίηση εταιρειών-φιλέτων. Άρα μένουν μόνο τα κοιτάσματα και το πρόγραμμα ΗΛΙΟΣ το οποίο όπως θα χρειαστεί πολλά χρόνια για να αποδώσει.

Ήδη το ΥΠΕΚΑ ανακοίνωσε ότι  "η Ελλάδα σύντομα θα μπορεί να καλύπτει μέχρι και 30% των αναγκών της σε υδρογονάνθρακες από την εγχώρια παραγωγή και αυτό το ποσοστό δεν αφορά τα κοιτάσματα νότια της Κρήτης, αλλά μόνο αυτά της δυτικής Ελλάδας".

Όπως δήλωσε ο υφυπουργός ΠΕΚΑ αρμόδιος για θέματα ενέργειας Γ.Μανιάτης «Σύμφωνα με τα στοιχεία που ήδη υπάρχουν στην διάθεσή μας μιλάμε για το 30% και μη συνυπολογίζοντας τα νέα θετικότερα δεδομένα που είμαστε σίγουροι πως θα προκύψουν από τις νέες έρευνες»!

Μιλάει δηλαδή μόνο για τις περιοχές, σε Ιόνιο (Πατραϊκός κόλπος, Κατάκολο) και Ιωάννινα.

Εν κατακλείδι: Πρόκειται για μία συντονισμένη επιχείρηση αρπαγής του εθνικού πλούτου με την κατ’αρχήν υποδούλωση της χώρας. Προσέξτε την αλληλουχία των γεγονότων: Το 2009, ο τότε πρωθυπουργός Γ.Παπανδρέου δηλώνει σε συνέντευξη στις Βρυξέλλες, ότι «Πετρέλαιο δεν υπάρχει ή τουλάχιστον δεν υπάρχει αρκετό».

Από το 2007 οι Αμερικανοί έχουν βεβαιωθεί για την ύπαρξη τεράστιων κοιτασμάτων υδρογονανθράκων στην δυνητική ελληνική ΑΟΖ, αλλά και στην δυτική Ελλάδα. Τον Απρίλιο του 2010 ο (ακόμα!) αντιπρόεδρος της κυβέρνησης ειρωνεύεται στην Βουλή συντελεστές τηλεοπτικής εκπομπής (μεταξύ των οποίων και συνεργάτη του defencenet.gr), οι οποίοι με αποκαλύπτουν μέρος των συγκλονιστικών στοιχείων για τα κοιτάσματα υδρογονανθράκων στην Α.Μεσόγειο και στο Ιόνιο και δηλώνει και αυτός ότι «Φυσικά πετρέλαιο δεν υπάρχει».

Τον Μάϊο η χώρα βιώνει την άλωσή της με την υπογραφή του Μνημονίου (μια εξέλιξη που ακόμα και ο Κώστας Σημίτης, τώρα –κάπως αργά βέβαια – καταγγέλλει ως «καταστροφή για την Ελλάδα»).

Ξαφνικά, αμέσως μετά εξαγγέλλεται η δημιουργία κρατικού φορέα αδειοδότησης ερευνών για υδρογονάνθρακες (αλήθεια, αφού «Δεν υπήρχε πετρέλαιο» γιατί ίδρυσαν τέτοιο φορέα;) και ακολουθεί ένα χρόνο μετά η διαβεβαίωση του υφυπουργού του ότι «Το 30% των αναγκών μας σε πετρέλαιο και φυσικό αέριο θα καλύπτονται από ελληνικά κοιτάσματα, μόνο από τα γνωστά κοιτάσματα»!
Πως από το «Δεν υπάρχει πετρέλαιο» φτάσαμε στην κάλυψη του 30% (τουλάχιστον) της κάλυψης των αναγκών μας σε πετρέλιο και φυσικό αέριο; Μεσολάβησαν έρευνες και νεότερα στοιχεία; Όχι! Το ήξεραν και τότε και το έκρυβαν.
Και φυσικά δεν μιλάμε για το «30%», αλλά για τουλάχιστον 20 δισεκατομμύρια βαρέλια μόνο στις περιοχές που ήδη έχουν δεσμευθεί νότια της Κρήτης. Αλλά γιατί να το πουν τότε; Μόνο αυτά που έχουν βρεθεί εντός των περιοχών που έχουν ήδη δεσμευθεί υπολογίζεται η αξία τους σε περισσότερα από ένα τρισεκατομμύριο ευρώ!

Θα πρέπει να αναλογιστεί κάποιος το κλίμα που θα δημιουργούσε η ανακοίνωση για ύπαρξη τέτοιων κοιτασμάτων λίγο πριν αρχίσουν οι προδοσίες περί «Τιτανικού» κλπ και πριν «φουσκώσουν» το χρέος έτσι ώστε να εξυπηρετεί τα σχέδιά τους, οι Γ.Παπανδρέου και Γ.Παπακωνσταντίνου. Υπήρχε περίπτωση κανείς να δεχόταν Μνημόνια κλπ; Ποτέ! εκτός του ότι οι διεθνείς αγορές θα έβλεπαν πολύ πιο "ήπια" την ελληνική περίπτωση, όπως έπραξαν και με την Κύπρο.

Όλα αυτά έχουν μόνο ένα στόχο: Την εκποίηση της ίδιας της χώρας και ειδικότερα των στρατηγικών κοιτασμάτων υδρογονανθράκων, σε τιμές … δώρου, του εθνικού πλούτου της χώρας. Θα τους επιτρέψουμε (και σε αυτούς και σε άλλους συνεργούς τους σε ΝΔ και ΛΑΟΣ) να ολοκληρώσουν το έγκλημα;

Τμήμα ειδήσεων defencenet.gr

Σοκαριστικές δηλώσεις Ανδρέα Λοβέρδου


Σοκαριστικές δηλώσεις Ανδρέα Λοβέρδου : "Θα γίνει μακελειό αν πειράξουν τον Παπανδρέου"

  Σε δήλωση σοκ προχώρησε ο υπουργός Υγείας Ανδρέας Λοβέρδος, αναφερόμενος στην κίνηση του εισαγγελέα Γρηγόρη Πεπόνη να διαβιβάσει στον Άρειο Πάγο τη δικογραφία για την υπόθεση της ΕΛΣΤΑΤ.

Ο κ. Λοβέρδος μιλώντας σε πρωινή ενημερωτική εκπομπή του Mega, δήλωσε ότι δεν είναι δυνατόν να επιχειρείται δίωξη του τέως πρωθυπουργού Γιώργου Παπανδρέου για το έλλειμμα του 2009, καθώς τα στοιχεία είχαν εγκριθεί και από την Eurostat.

Μάλιστα δεν δίστασε να κάνει λόγο για... "μακελειό", αν κάποιοι προσπαθήσουν να βλάψουν τον κ. Παπανδρέου!

"Όποιος επιχειρήσει να πειράξει τον κ. Παπανδρέου, θα μετατρέψει τη χώρα σε μία χώρα στην οποία υπάρχει μακελειό. Όποιος επιχειρήσει πολιτικά να τον προσβάλει με διάφορα θέματα που αφορούν την πολιτική του, τις επιλογές του, τα ποινικά, η χώρα θα αλλάξει πορεία: Από εκεί που πηγαίνει προς το να μην γονατίσει, θα γίνει μακελειό", είπε χαρακτηριστικά ο κ. Λοβέρδος.

Αναφερόμενος στην ουσία της υπόθεσης, ο κ. Λοβέρδος δήλωσε ότι "ο εισαγγελικός λειτουργός οφείλει, όταν υπάρχει μία καταγγελία ενός πολίτη και ακούγεται το όνομα κάποιου που είναι υπουργός, να σταματά επί τόπου, γιατί απαγορεύεται να κάνει αξιολόγηση, γιατί αλλιώς παραβιάζει το Σύνταγμα και τις κείμενες νομοθεσίες, και να αποστείλει το φάκελο στη Βουλή η οποία και θα κρίνει", πρόσθεσε ο κ. Λοβέρδος.

Αξίζει να σημειωθεί ότι η Νέα Δημοκρατία έχει ζητήσει την πλήρη διαλεύκανση της υπόθεσης, αλλά και την απομάκρυνση από την κυβέρνηση Παπαδήμου, όσων εμπλέκονται.
Παρακάτω σας παραθέτουμε το βίντεο για να δαπιστώσετε ιδίοις όμμασοι πως οι πολιτικοί είθισται να παρεμβαίνουν στα θέματα της δικαιοσύνης μόλις αγγίζεται ο δικός τους τομέας ευθύνης.
----------
«Οποιος επιχειρήσει να πειράξει τον κ. Παπανδρέου θα μετατρέψει την χώρα σε μια χώρα όπου υπάρχει μακελειό. Οποιος επιχειρήσει πολιτικά να τον προσβάλει με διάφορα θέματα που αφορούν την πολιτική του τις επιλογές του, τα ποινικά, η χώρα θα αλλάξει πορεία ... σας το δηλώνω κατηγορηματικά, θα γίνει μακελειό», μας είπε εκτός των άλλων ο υπουργός......
---------

--------

Τρελός χορός κερδών έχει στηθεί πάνω στο πτώμα της χώρας.



ΓΙΩΡΓΟΣ ΔΕΛΑΣΤΙΚ

Ελλήνων αέναος Γολγοθάς

Ραγδαία επιδείνωση θα σημειώσει η ζωή της συντριπτικής πλειονότητας των Ελλήνων στο αμέσως προσεχές διάστημα. Ρυθμίζονται οι τελευταίες λεπτομέρειες του «κουρέματος» του δημόσιου χρέους. Ικανοποιούνται δηλαδή οι απαιτήσεις των δανειστών της χώρας μας, των τοκογλύφων αλλά και των πιο επιθετικών κερδοσκόπων που αγόρασαν τους τελευταίους μήνες στη δευτερογενή αγορά ελληνικά κρατικά ομόλογα σε «σκοτωμένες» τιμές (π.χ. στο 40% της ονομαστικής τους αξίας) και απειλούσαν να παραπέμψουν την Ελλάδα ακόμη και στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο... Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (!!!), αν δεν εισέπρατταν στο ακέραιο της ονομαστικής τιμής τα ομόλογα που έχουν στην κατοχή τους, βγάζοντας κέρδος... 150% ή 200% ή και παραπάνω! Τρελός χορός κερδών έχει στηθεί πάνω στο πτώμα της χώρας.

Ποιος θα πληρώσει όμως τον λογαριασμό αυτής της ικανοποίησης των δανειστών; Το σύνηθες υποζύγιο, φυσικά. Ο ελληνικός λαός. Μέσω του νέου Μνημονίου που θα αποτυπωθεί στους όρους της περιβόητης νέας δανειακής σύμβασης. Η δυστυχία στην οποία μας βύθισε το «παλιό» Μνημόνιο δεν είναι τίποτα μπροστά σε αυτή που θα φέρει το καινούργιο. Μνημόνιο ίσον μνημόσυνο για τον λαό μας.

Απελπισμένοι οι Ελληνες δεν ξέρουν πια τι να κάνουν. Δεν πιστεύουν σε τίποτα, δεν εμπιστεύονται κανέναν, δεν έχουν ελπίδα. Ανατριχιαστικά τα ευρήματα δημοσκόπησης της Public Ιssue για την «Καθημερινή». Το 91% είναι δυσαρεστημένοι από την κυβέρνηση Παπαδήμου. Το 91% αισθάνονται ανασφαλείς. Το 85% είναι δυσαρεστημένοι από τη ζωή. Το 87% πιστεύει ότι η χώρα κινείται σε λάθος κατεύθυνση. Το 62% δεν εμπιστεύεται τον πρωθυπουργό Λουκά Παπαδήμο για τη διαχείριση των προβλημάτων της οικονομίας. Το 49% των ερωτηθέντων δεν θεωρεί κανέναν από τους πολιτικούς αρχηγούς ικανό για πρωθυπουργό...

«Μοιραίο λάθος πολιτικά» χαρακτηρίζει τώρα δημοσίως το Μνημόνιο ο πρώην πρωθυπουργός Κώστας Σημίτης. «Η πορεία προς την κρίση δεν ήταν αναπόφευκτη και θα μπορούσε να έχει ανακοπεί» δήλωσε μέχρι και ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος, Γιώργος Προβόπουλος. Ως και ο γκαουλάιτερ Χορστ Ράιχενμπαχ, ο Γερμανός «κατοχικός διοικητής» της χώρας, δήλωσε φιλεύσπλαχνα ότι «οι Ελληνες έχουν υποστεί μεγάλες θυσίες και η Ελλάδα δεν μπορεί να συνεχίσει με αυτή τη στρατηγική» μιλώντας και για «καταβαράθρωση της ζήτησης» ως αποτέλεσμα της ασκούμενης πολιτικής λεηλασίας των εισοδημάτων.

Συντεταγμένη χρεοκοπία της χώρας συνιστά αυτή η συναινετική αναδιάρθρωση του δημόσιου χρέους με την εκτόξευσή του σε δυσθεώρητα ύψη. Καταβαραθρώνονται παράλληλα τα εισοδήματα των Ελλήνων.

Η επιστροφή στο βιοτικό επίπεδο των δεκαετιών του 1980, του 1970, του 1960 συνεχίζεται με επιταχυνόμενους ρυθμούς. Πρόκειται για πορεία προς τα πίσω, συνοδευόμενη από συρρίκνωση του ΑΕΠ της χώρας. Οι Ελληνες θα ζουν όλο και πιο φτωχά για δεκαετίες, αν δεν κατορθώσουν να αλλάξουν αυτή την πολιτική ή αν δεν διαλυθεί η Ευρωζώνη από τις αντιθέσεις που συγκλονίζουν τώρα πλέον και τις χώρες του πυρήνα της, σε συνδυασμό με την εξωτερική πίεση που ασκούν οι ΗΠΑ. Κανείς δεν αντιστέκεται σε αυτή την ολέθρια πορεία. Η κυβέρνηση είναι ανύπαρκτη στις διαπραγματεύσεις. Απλώς παρίσταται. Το ΔΝΤ, η ΕΕ και οι ξένοι τραπεζίτες και κερδοσκόποι διαπραγματεύονται μεταξύ τους το μέλλον της Ελλάδας. Φτάσαμε στο έσχατο σημείο να εμφανίζεται το ΔΝΤ ως ο ακραίος υπερασπιστής των συμφερόντων της... Ελλάδας (!) απαιτώντας να είναι το επιτόκιο των «κουρεμένων» ομολόγων κάτω από 3% για να είναι δυνατή η εξυπηρέτηση του χρέους, αλλά να μην το στηρίζει ούτε η Αθήνα!

Ζοφερό το μέλλον που μας περιμένει. Σε οικονομικά ερείπια διάσπαρτα με εκατομμύριο και πλέον «κοινωνικά πτώματα» ανέργων μετατρέπουν την Ελλάδα τα αλλεπάλληλα Μνημόνια και τα εκατοντάδες δισεκατομμύρια ευρώ των δανείων που φορτώνεται και πρέπει να αποπληρώσει ο δυστυχής ελληνικός λαός, ενώ καταλήγουν στα θησαυροφυλάκια των ξένων και των ελληνικών τραπεζών. Αέναος Γολγοθάς για τους Ελληνες...

Β. Βιλιάρδος-Η ΛΥΣΗ ΤΩΝ ΟΜΟΛΟΓΩΝ

Η ΛΥΣΗ ΤΩΝ ΟΜΟΛΟΓΩΝ: Είναι ακατανόητο να αποδεχόμαστε τέτοιες ζημίες, όπως αυτές που έχουμε υποστεί μέχρι σήμερα – πόσο μάλλον όταν με τον εσωτερικό δανεισμό θα κερδίζαμε την εθνική μας κυριαρχία, την ελευθερία, την υπερηφάνεια, τον αυτοσεβασμό μας και την εμπιστοσύνη των αγορών


Θέλουμε το καλό μας σαν λαός, αλλά δεν διακρίνουμε πάντα ποιο είναι αυτό το καλό. Ο λαός δεν μπορεί να διαφθαρεί ποτέ, αλλά συχνά μπορεί να ξεγελαστεί – τότε μόνο μοιάζει να θέλει αυτό που είναι κακό.

Υπάρχουν συχνά πολλές διαφορές ανάμεσα στη βούληση όλων και στη γενική βούληση. Η πρώτη έχει κατά νου μόνο το ατομικό συμφέρον και δεν είναι παρά ένα άθροισμα από ιδιοτελείς, ατομικές βουλήσεις. Αντίθετα, η γενική βούληση αποβλέπει πάντοτε στο ανιδιοτελές, κοινό συμφέρον.

Όταν αρχίσουν να δημιουργούνται χάσματα και ξεχωριστές ομάδες ανάμεσα στο λαό (κόμματα στη σημερινή εποχή), τότε η βούληση κάθε μίας από αυτές γίνεται γενική, σε σχέση με τα μέλη της και ατομική, σε σχέση με το Κράτος. Μπορούμε τότε να πούμε ότι, δεν υπάρχουν τόσοι ψηφοφόροι, όσοι είναι οι άνθρωποι, αλλά όσες είναι οι ομάδες – με αποτέλεσμα να κυριαρχεί η μεγαλύτερη, εκφράζοντας την ατομική, «ιδιοτελή» βούληση των μελών της και όχι τη γενική βούληση.

Δεν πρέπει λοιπόν να υπάρχουν ξεχωριστές ομάδες μέσα στο κράτος, για να μπορεί να εκφραστεί σωστά η γενική βούληση – με στόχο το κοινό καλό. Εάν όμως υπάρχουν, τότε πρέπει να αυξήσουμε τον αριθμό τους (καταδίκη του δικομματισμού;), για να παρεμποδίσουμε την ανισότητα, όπως έκανε ο Σόλωνας” (Ζαν Ζακ Ρουσσώ).     

Ανάλυση

Περίληψη: Η ανάγκη υιοθέτησης εθνικών ομολόγων, έστω και αργά, η οποία προϋποθέτει την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης στην Πολιτική και τον έλεγχο της, οι ιδιαιτερότητες τους, οι τρεις διαφορετικές εστίες προβλημάτων της Ελλάδας, οι λύσεις για κάθε μία από αυτές, με ή χωρίς τη βοήθεια της Ευρωζώνης, οι μεγάλες απειλές της συμφωνίας διαγραφής (PSI) με το βρετανικό Δίκαιο, οι ενδογενείς ανισορροπίες της νομισματικής ένωσης, τα τεράστια προβλήματα του τραπεζικού συστήματος της Ευρωζώνης και ορισμένες υποχρεώσεις μας.   

Οι λύσεις στα οικονομικά προβλήματα κάθε είδους είναι σε άμεση σχέση με το χρονικό σημείο (timing), κατά το οποίο επιλέγονται, ενώ η Οικονομία δεν θα μπορούσε να χαρακτηρισθεί σαν επιστήμη, εάν δεν βοηθούσε στην πρόβλεψη μελλοντικών κρίσεων - έτσι ώστε να λαμβάνονται έγκαιρα τα κατάλληλα μέτρα αντιμετώπισης τους, με τη βοήθεια περισσοτέρων του ενός εναλλακτικών σεναρίων.

Στα πλαίσια αυτά, η υιοθέτηση «Εθνικών Ομολόγων» εκ μέρους της Ελλάδας, όπως είχαμε προτείνει με άρθρο μας τον Οκτώβριο του 2009, θα είχε συμβάλλει σε μεγάλο βαθμό στην αντιμετώπιση του προβλήματος του δημοσίου χρέους της, εάν είχε ληφθεί η απόφαση τότε – όταν είχαμε επισημάνει την κλιμάκωση της κρίσης, η οποία επισπεύσθηκε, μεταξύ άλλων, από τους εσφαλμένους χειρισμούς της «νεαρής» τότε κυβέρνησης (άρθρο μας). Η αντίθετη άποψη, σύμφωνα με την οποία η αγορά ομολόγων εκ μέρους των Ελλήνων θα ήταν εις βάρος των καταθέσεων και επομένως των τραπεζών, έχει πλέον αποδειχθεί λανθασμένη – αφού η μείωση των τραπεζικών καταθέσεων σήμερα έχει ξεπεράσει τα 70 δις €, με τις περισσότερες από αυτές να έχουν κατευθυνθεί σε ιδρύματα άλλων κρατών, χωρίς να ωφελούν ούτε την Ελλάδα, ούτε τις τράπεζες της.

Εάν δε συνειδητοποιήσει κανείς ότι, η χρηματοδότηση του Ελληνικού Δημοσίου από την Τρόικα, η οποία μας υποχρέωσε σε καταστροφικά για την οικονομία μας «υφεσιακά προγράμματα», δεν υπερβαίνει τα 70 δις € μέχρι σήμερα (Πίνακας Ι), όσα δηλαδή έχουν ήδη «μεταναστεύσει» στο εξωτερικό, θα κατανοήσει ότι, η μη υιοθέτηση των εθνικών ομολόγων ήταν τουλάχιστον ανόητη εκ μέρους μας – πόσο μάλλον όταν η εισβολή του ΔΝΤ κόστισε τόσο στην Ελλάδα, όσο και στην Ευρωζώνη, τεράστια ποσά.

ΠΙΝΑΚΑΣ Ι: Ομόλογα δημοσίου σε δις €, με ημερομηνία 13.07.2011, συνολικού ύψους 341 δις €

Ιδιοκτήτες Ομολόγων
Ποσόν


Διαχειρ. Περιουσιακών στοιχείων, κρατικά κεφάλαια, κεντρ. Τράπεζες
151
ΕΚΤ
47
Τρόικα (ΔΝΤ-ΕΕ)
53
Ελληνικές τράπεζες
50
Γερμανικές τράπεζες (KFW 8,0 - HRE 7,4)
17
Γαλλικές τράπεζες
11
Ιταλικές τράπεζες
2
Λοιπές Ευρωπαϊκές τράπεζες
9
Τράπεζες εκτός Ευρώπης
1
Πηγή: Handelsblatt (Bloomberg, RBC, Barkley Capital)
Πίνακας: Β. Βιλιάρδος

Ειδικά όσον αφορά την Ελλάδα, το ΑΕΠ μας μειώθηκε σχεδόν κατά 15%, περιορίζοντας επικίνδυνα τα έσοδα του δημοσίου, οι μισθοί καταβαραθρώθηκαν, οι αξίες των ακινήτων ευρίσκονται σε ελεύθερη πτώση, το χρηματιστήριο επίσης, οι τράπεζες μας έχουν σχεδόν χρεοκοπήσει, η ανεργία αυξάνεται διαρκώς, χιλιάδες μικρομεσαίες επιχειρήσεις έχουν κλείσει, τα ασφαλιστικά ταμεία είναι στο χείλος της καταστροφής, τα ενοικιαστήρια πληθαίνουν καθημερινά στους δρόμους, ενώ έχουν συμβεί τόσο πολλά άλλα τα οποία, εάν θελήσει να αποτιμήσει κανείς σε χρήματα (παρούσες αξίες), θα ξεπεράσει εύκολα τα 700 δις € «κόστος» – έναντι του οποίου έχουμε λάβει λιγότερα από 70 δις € δανεικά από το ΔΝΤ και την ΕΕ! 

Εν τούτοις έχουμε την άποψη ότι, ποτέ δεν είναι πολύ αργά για ενέργειες, με βάση τις οποίες θα λύναμε μόνοι μας ορισμένα μέρη των προβλημάτων της χώρας μας – χωρίς να υποχρεωθούμε στη λεηλασία τόσο της δημόσιας, όσο και της ιδιωτικής μας περιουσίας, καθώς επίσης στη μετατροπή μας σε προτεκτοράτο της Γερμανίας.

Αν και ουσιαστικά λοιπόν προηγείται η αποκατάσταση της εμπιστοσύνης στην πολιτική ηγεσία και ο έλεγχος της, όπως έχουμε τονίσει αρκετές φορές (γεγονός που δεν θα συμβεί ποτέ, όσο δεν συμμετέχουν ενεργά οι Πολίτες στη διαχείριση των κρατικών θεμάτων, ψηφίζοντας οι ίδιοι τους σημαντικότερους νόμους - δημοψηφίσματα), έχουμε την άποψη ότι, δεν υπάρχει πλέον ο απαιτούμενος χρόνος. Επομένως θα πρέπει να επιδιωχθούν παράλληλα, αφενός μεν η σταθεροποίηση των οικονομικών της χώρας, αφετέρου η εγκατάσταση μίας «χρηστής» πολιτικής ηγεσίας - με απώτερο στόχο την ενεργό συμμετοχή όλων των Πολιτών στα κοινά, την οποία θα πρέπει να μας υποσχεθεί το οποιαδήποτε πολιτικό κόμμα, το οποίο θα θελήσει να λάβει την ψήφο μας.

Από οικονομικής τώρα αποκλειστικά πλευράς (υπάρχει παράλληλα η κοινωνική, η πολιτισμική κλπ.), η Ελλάδα έχει τρεις εντελώς διαφορετικές «εστίες προβλημάτων» - οι οποίες, αν και αλληλένδετες μεταξύ τους, απαιτούν την υιοθέτηση διαφορετικών λύσεων:

ΔΗΜΟΣΙΟ ΧΡΕΟΣ, ΤΟΚΟΙ ΚΑΙ ΔΟΣΕΙΣ ΕΞΥΠΗΡΕΤΗΣΗΣ ΤΟΥ

Σε ένα χρέος ύψους περίπου 370 δις €, ο κάθε «βαθμός» του επιτοκίου είναι εξαιρετικά σημαντικός για μία χώρα, το ΑΕΠ της οποίας είναι κάτω των 220 δις € - πόσο μάλλον όταν εμφανίζει πρωτογενή (προ τόκων) ελλείμματα, ενώ είναι βυθισμένη για πέμπτο συνεχή χρόνο στην ύφεση. Κάθε 1% επιτόκιο κοστίζει στη χώρα μας το ποσόν των 3,7 δις € ετήσια (όσο δηλαδή η αμοιβή 370.000 εργαζομένων, με μέσο ετήσιο μισθό 10.000 €) – ενώ με σταθερά τα υπόλοιπα μεγέθη, το επιτόκιο πρέπει να είναι χαμηλότερο από το ρυθμό ανάπτυξης.

Όταν μία χώρα λοιπόν ευρίσκεται σε ύφεση, τα επιτόκια δανεισμού της οφείλουν να είναι τουλάχιστον μηδενικά – αφού δεν μπορούν να είναι άμεσα αρνητικά, αλλά έμμεσα, εάν ο πληθωρισμός είναι υψηλότερος (όχι βέβαια ο προερχόμενος από την αυξημένη φορολογία, όπως αυτός σήμερα στην Ελλάδα, ο οποίος διατηρεί υψηλές τις τιμές των προϊόντων, παρά τη μειωμένη ζήτηση). Επομένως, η χώρα μας οφείλει να αναζητήσει λύσεις χρηματοδότησης του χρέους της, εάν είναι δυνατόν με μηδενικά επιτόκια.

Από την άλλη πλευρά, επειδή η Ελλάδα έχει ακόμη πρωτογενή ελλείμματα, είναι αδύνατον να εξοφλεί τις υποχρεώσεις της – αφού το σύνολο των δημοσίων εσόδων της δεν φθάνει για την κάλυψη των δαπανών της. Επομένως, πρέπει να επιμηκύνει το χρόνο αποπληρωμής του χρέους της - με την προοπτική της εξυπηρέτησης των δόσεων στο μέλλον, μετά από την επίτευξη πρωτογενών πλεονασμάτων.

Εάν τώρα η διεθνής κοινότητα (ΔΝΤ) ή/και οι ευρωπαίοι «εταίροι» της δεν είναι σε θέση ή δεν θέλουν να της εξασφαλίσουν αυτές τις (απολύτως απαραίτητες) προϋποθέσεις, τότε η Ελλάδα είναι υποχρεωμένη να προβεί

(α)  είτε στη διαγραφή μέρους του χρέους της - ουσιαστικά σε «σκληρή», μη ελεγχόμενη χρεοκοπία,

(β)  είτε στην αναβολή της πληρωμής των δόσεων για το χρέος της - με ή χωρίς τη συμφωνία των πιστωτών της,

(γ)  είτε στον εσωτερικό δανεισμό - στην έκδοση δηλαδή εθνικών ομολόγων, τα οποία θα αγόραζαν οι Πολίτες, οι τράπεζες και οι επιχειρήσεις της,

(δ)  είτε στο συνδυασμό όλων ή μέρους των παραπάνω – έτσι ώστε να μοιρασθεί το βάρος σε περισσότερους «αποδέκτες»   

Στα πλαίσια αυτά, παρά το ότι είναι σχετικά αργά, αφού έχει ήδη «μεταναστεύσει» ένα μεγάλο μέρος των καταθέσεων των Ελλήνων στο εξωτερικό, έχουμε την άποψη ότι είναι ακόμη δυνατή η έκδοση εθνικών ομολόγων – με κύριο μειονέκτημα την έλλειψη της εμπιστοσύνης των Πολιτών στην Πολιτεία, για την οποία θα έπρεπε να γίνουν αμέσως ενέργειες αποκατάστασης της. Μερικά δε από τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά αυτών των ομολόγων θα ήταν τα εξής:

(1)  Μέσω της έκδοσής τους θα μπορούσε να αναχρηματοδοτηθεί μακροπρόθεσμα το δημόσιο χρέος μας, το οποίο αποτελεί αναμφίβολα το μεγαλύτερο εμπόδιο στις προσπάθειες ανάκαμψης της Οικονομίας μας. Τα ομόλογα αυτά είναι δυνατόν να αγορασθούν από εκείνους τους Έλληνες, οι οποίοι διαθέτουν καταθέσεις στις τράπεζες του εσωτερικού (υπολογίζονται περί τα 170 δις €), καθώς επίσης από αυτούς που διαθέτουν καταθέσεις στο εξωτερικό, είτε διαμένουν εντός της Ελλάδας, είτε είναι υπήκοοι άλλων χωρών.

Περί τα 10 εκ. Έλληνες διαμένουν στο εξωτερικό οι οποίοι, κατά την άποψη μας, θα ήταν πρόθυμοι να συμβάλλουν στη διάσωση της χώρας τους - πόσο μάλλον όταν και οι ίδιοι επωφελούνται πολλαπλά (αρκεί βέβαια να εμπιστευθούν την κυβέρνηση και το λαό της).

(2)  To επιτόκιο τους θα έπρεπε να είναι μηδενικό, για το χρονικό διάστημα κατά το οποίο η Ελλάδα θα ευρίσκεται σε ύφεση – ενώ θα πρέπει να αναπροσαρμόζεται αργότερα αυτόματα, ανάλογα με το ρυθμό ανάπτυξης. Ακόμη όμως και να υποθέσουμε ότι, το επιτόκιο έκδοσης τους θα τοποθετούταν στο 5% (όσο περίπου πληρώνει η χώρα μας), ένα μεγάλο μέρος του ποσού των τόκων θα κατευθυνόταν στα Ελληνικά νοικοκυριά και κατ’ επέκταση στη εσωτερική κατανάλωση.

Το γεγονός αυτό θα συνέβαλλε με τη σειρά του στην αναθέρμανση της Οικονομίας μας (μείωση της ανεργίας κλπ.), περιορίζοντας αισθητά τα μέτρα λιτότητας, τα οποία έχει λάβει η κυβέρνηση («διττή» ωφέλεια). Επίσης στην εκδίωξη των μπράβων των τοκογλύφων από την πατρίδα μας – κάτι που χρειάζεται πράξεις και χρήματα (όχι κενά λόγια και παθητικές «κραυγές»).    

(3)  Τα εθνικά ομόλογα θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν από τους «ιδιοκτήτες» τους, σαν εγγύηση για τη λήψη μελλοντικών δανείων από τις τράπεζες (στην περίπτωση που θα ήταν βέβαια επιθυμητό - κανείς δεν μπορεί να προϋπολογίσει με ασφάλεια τις μετέπειτα οικονομικές ανάγκες του). Ίσως εδώ θα ήταν απαραίτητη μία ιδιαίτερη συμφωνία της κυβέρνησης με τις τράπεζες έτσι ώστε, τα δάνεια με την παροχή των «Εθνικών Ομολόγων» σαν εγγύηση έγκρισης τους, να επιβαρύνονται με τόκους χαμηλότερους του 5%.

(4)  Οι τράπεζες θα μπορούσαν με τη σειρά τους να χρηματοδοτηθούν περαιτέρω, «εκχωρώντας» τα διάφορα δάνεια τους με την εγγύηση των «Εθνικών Ομολόγων» σε τρίτους επενδυτές - έτσι όπως ανέκαθεν «συνηθίζουν» με τα στεγαστικά ή άλλης «ποιότητας» δάνεια τους.

ΚΡΑΤΙΚΟΣ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΕΛΛΕΙΜΜΑΤΑ

Εδώ απαιτείται μείωση των περιττών δαπανών του δημοσίου (η μη οριζόντια φυσικά μείωση των μισθών των ΔΥ και η αύξηση της παραγωγικότητας τους είναι προτιμότερη από τις απολύσεις, για όσο τουλάχιστον χρονικό διάστημα δεν υπάρχουν θέσεις εργασίας στον ιδιωτικό τομέα – κάθε 1% ανεργία κοστίζει περί τα 400 εκ. € στο δημόσιο) και αύξηση των εσόδων του. Φυσικά όχι μέσω των υψηλότερων φορολογικών συντελεστών, οι οποίοι εντείνουν την ύφεση και μειώνουν τα έσοδα, λόγω περιορισμού του ΑΕΠ (χρεοκοπία των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, ανεργία κλπ.), αλλά με τη βοήθεια των επενδύσεων και της ανάπτυξης.

Στα πλαίσια αυτά, θα έπρεπε να μας βοηθήσει η Ευρωζώνη – αφενός μεν με παραγωγικές επενδύσεις των πλεονασματικών χωρών της (σχέδιο «τύπου» Μάρσαλ), αφετέρου με το άνοιγμα των αγορών της για τα Ελληνικά προϊόντα – πόσο μάλλον αφού δεν έχουμε τη δυνατότητα άσκησης νομισματικής πολιτικής, ως κράτος μέλος της Ευρωζώνης (αδυναμία μείωσης των επιτοκίων, περιορισμού των φόρων, αύξησης των δημοσίων επενδύσεων, «μεγέθυνσης» της ποσότητας χρήματος, ελεγχόμενος πληθωρισμός κλπ.). Αυτό θα έλυνε ταυτόχρονα και το τρίτο μεγάλο μας πρόβλημα που ακολουθεί, το σημαντικότερο ίσως όλων:

ΕΛΛΕΙΜΜΑ ΙΣΟΖΥΓΙΟΥ ΕΞΩΤΕΡΙΚΩΝ ΣΥΝΑΛΛΑΓΩΝ

Εδώ συμπεριλαμβάνεται και το εμπορικό μας ισοζύγιο, όπου δυστυχώς οι εισαγωγές μας είναι κατά πολύ μεγαλύτερες των εξαγωγών – γεγονός που προήλθε από την αποβιομηχανοποίηση της Ελλάδας, κυρίως τα τελευταία τριάντα χρόνια.

Στα πλαίσια αυτά, υπενθυμίζουμε ξανά τα λόγια του Keynes (πριν από το 2ο Παγκόσμιο Πόλεμο), από παλαιότερο άρθρο μας (Δημόσιο Χρέος: Μήπως θα πρέπει κάποτε να μας εξοφλήσει η Ευρωπαϊκή Ένωση τις υποχρεώσεις της, επιτρέποντας μας να εξοφλήσουμε σωστά τις δικές μας;)

Απαιτήθηκαν 160 δις γερμανικά μάρκα για αποζημιώσεις πολέμου. Η δυνατότητα της Γερμανίας να πληρώσει 160 δις ή, έστω, 100 δις, είναι ανύπαρκτη - δεν βρίσκεται δηλαδή εντός των πλαισίων του εφικτού, με βάση έναν λογικό υπολογισμό. Αυτοί οι οποίοι πιστεύουν ότι θα μπορούσε η Γερμανία να πληρώνει κάθε χρόνο πολλά δις Μάρκα για να εξοφλήσει, θα έπρεπε να μας εξηγήσουν, μέσω ποιών ακριβώς εμπορευμάτων θα ακολουθούσαν αυτές οι πληρωμές κατά τη γνώμη τους και σε ποιες ακριβώς Αγορές θα μπορούσαν να πουληθούν αυτά τα εμπορεύματα.

Μέχρι να μπορέσουν να εκφραστούν με μεγαλύτερη ακρίβεια και να τεκμηριώσουν αντικειμενικά τις αποφάσεις τους, απαιτώντας πράγματα που είναι δυνατόν να επιτευχθούν, δεν μπορούν να κερδίσουν την εμπιστοσύνη μας”.

Εδώ συμπληρώσαμε εμείς τα εξής: “Κατ’ επέκταση, αν και όχι κατ’ αναλογία, η ερώτηση που οφείλουμε να θέσουμε σε σχέση με τη χώρα μας και στην οποία θα πρέπει να απαντήσει η Ευρώπη, εάν δεν θέλουμε να αναλωνόμαστε συνεχώς στην περιγραφή προβλημάτων ή θεωρητικών λύσεων, αλλά στις δυνατότητες πρακτικής επίλυσης τους, είναι κατά κάποιον τρόπο αυτή που έκανε τότε ο Keynes:

Μέσω της πώλησης ποιών ακριβώς εμπορευμάτων θα μπορέσουμε να μειώσουμε το χρέος και τα ελλείμματα μας, καθώς επίσης σε ποιες ακριβώς Αγορές θα μπορούσαν να πουληθούν αυτά τα εμπορεύματα; Εμείς θέλουμε να δουλέψουμε παραγωγικά, δεν είμαστε «οκνηροί», δεν θέλουμε να χρωστάμε και δεν θέλουμε να είμαστε υπόλογοι σε κανέναν. Πώς να το κάνουμε όμως πρακτικά, όταν μας έχουν αφαιρεθεί όλα τα εργαλεία χειρισμού της οικονομίας μας, ενώ ταυτόχρονα αποκλειόμαστε από όλες τις αγορές του εξωτερικού, σιγά-σιγά και από αυτές της ίδιας μας της χώρας;

Εάν οι Ευρωπαίοι εταίροι μας δεν μας εξασφαλίζουν τις αγορές τους για τα προϊόντα μας αυξάνοντας το ΑΕΠ μας (οπότε θα μπορούσε να μειωθεί αναλογικά το χρέος μας), μας αποκλείουν σταδιακά από τις δικές μας (Lidl, Aldi, Makro, Media Markt, Vinci, Hochtief, Carrefour, Unilever, αεροδρόμια, λιμάνια, τηλεπικοινωνίες κλπ), μειώνουν τα φορολογικά μας έσοδα με τη φοροαποφυγή των πολυεθνικών τους, δεν στέλνουν τους πολίτες τους να κάνουν διακοπές στην Ελλάδα, δεν χρησιμοποιούν τη ναυτιλία μας για τις μεταφορές τους, δεν κάνουν ευρύτερα χρήση του τομέα των υπηρεσιών μας (75% του ΑΕΠ), δεν επενδύουν εδώ σε παραγωγικές μονάδες για να αυξήσουν την ανταγωνιστικότητα μας, αλλά μόνο εκμεταλλεύονται τις καταναλωτικές μας επιδόσεις, δεν προστατεύουν ενεργά (με δικό τους πολεμικό εξοπλισμό) τα σύνορα μας, δεν μας προσφέρουν χαμηλά επιτόκια και δεν ενδιαφέρονται για την επίλυση των προβλημάτων μας, για τι ακριβώς τους χρειαζόμαστε;

ΣΥΝ ΑΘΗΝΑ ΚΑΙ ΧΕΙΡΑ ΚΙΝΕΙ

Φυσικά η εξόφληση των γερμανικών επανορθώσεων (άρθρο μας), έστω σε 40 ετήσιες δόσεις, όπως αυτές που εμείς απαιτούμε για την αποπληρωμή του χρέους μας, θα ήταν εξαιρετικά ωφέλιμη – ενώ η συμμετοχή μας στη χρηματοδότηση του δημοσίου χρέους μας, μέσω της έκδοσης και αγοράς εθνικών ομολόγων, θα λειτουργούσε υπέρ της χώρας μας (συν Αθηνά και χείρα κίνει).

Πρέπει άλλωστε να πείσουμε ότι θέλουμε να αποπληρώσουμε τα χρέη μας, εάν μας εξασφαλισθούν οι προοπτικές και ότι δεν επιθυμούμε απλά και μόνο να αποφύγουμε «πονηρά» την τήρηση των υποχρεώσεων μας. Αν και αμφιβάλλουμε λοιπόν ότι θα μπορούσε ποτέ να επιτραπεί η χρεοκοπία της Ελλάδας (δύσκολα θα πιστεύαμε κάτι τέτοιο, αφού θα ήταν σαν να πέθαινε ο πρωταγωνιστής ενός κινηματογραφικού έργου στη μέση της παράστασης), εμείς οφείλουμε να ενεργήσουμε με στόχο την αποφυγή της – όσο και αν μας κοστίσει. 

Ολοκληρώνοντας, ίσως πρέπει να προσθέσουμε εδώ κάτι που μας έκανε εντύπωση, στα πλαίσια μίας πρόσφατης συζήτησης με έναν Ελληνοαμερικανό καθηγητή οικονομικών. Ο συνάδελφός μας ισχυρίσθηκε έμμεσα ότι, “επειδή έχει ορκισθεί στο αμερικανικό Σύνταγμα, είναι υποχρεωμένος να υποστηρίζει πριν από κάθε άλλο τις Η.Π.Α. – επομένως να εξυπηρετεί πρώτα τα αμερικάνικά συμφέροντα και μετά τα ελληνικά, όπως συμπεράναμε εμείς.

Το γεγονός αυτό, εφόσον ισχύει φυσικά, μας δημιούργησε απορίες σχετικά με τις προτεραιότητες των πολιτικών ηγετών μας – γνωρίζοντας ότι αρκετοί από αυτούς έχουν αμερικανική παιδεία. Πολύ περισσότερο όταν εξετάσαμε από τη συγκεκριμένη σκοπιά την «τυφλή» αφοσίωση τους στα καταστροφικά μνημόνια του ΔΝΤ - καθώς επίσης την αποδοχή της Πύρρειου χρεοκοπίας της Ελλάδας. Θυμηθήκαμε δε ότι, τα παιδιά του Σικάγου συνήθιζαν πάντοτε να διορίζουν στις κυβερνήσεις της Λατινικής Αμερικής και άλλων περιοχών του πλανήτη εκείνους τους πολίτες τους, οι οποίοι είχαν σπουδάσει στις Η.Π.Α. – έχοντας υποστεί την καθιερωμένη «πλύση εγκεφάλου».             

ΕΠΙΛΟΓΟΣ

Οφείλουμε να βρούμε σήμερα τις λύσεις για όλα μας τα προβλήματα, πριν ακόμη υπογραφεί η δεσμευτική συμφωνία με τους πιστωτές μας, στη βάση του βρετανικού Δικαίου – τα σημαντικότερα μειονεκτήματα του οποίου είναι

(α)  η ανεύθυνη παράδοση της εθνικής μας κυριαρχίας στους δανειστές μας, με καταστροφικά αποτελέσματα για το μέλλον της Ελλάδας, καθώς επίσης

(β)  η αδυναμία επιστροφής στο εθνικό μας νόμισμα, εάν και εφόσον το αποφασίσουμε μόνοι μας (κανείς δεν μπορεί να μας το επιβάλλει) – πόσο μάλλον εάν διαλυθεί η Ευρωζώνη.  

Η αδυναμία αυτή θα ήταν φυσικά καταστροφική, αφού δεν θα μπορούσαμε πλέον να μετατρέψουμε το χρέος μας από ευρώ στο εθνικό νόμισμα, το οποίο τυχόν θα υιοθετούσαμε – οπότε η Ελλάδα θα χρεοκοπούσε. Αν και είμαστε λοιπόν ανέκαθεν υπέρ της παραμονής μας στην Ευρωζώνη, δεν μπορούμε δυστυχώς να είμαστε σίγουροι ούτε για το ότι η Κομισιόν θα μας βοηθήσει να ανταπεξέλθουμε με τα προβλήματα μας, ούτε για τη μη διάλυση της νομισματικής ένωσης (όπως έχουμε αναλύσει πρόσφατα στο Σενάρια και Στρατηγικές).

Πολύ περισσότερο, όταν το ΔΝΤ θέλει να επιβάλλει τις ίδιες λύσεις, την ίδια συνταγή δηλαδή, σε χώρες με εντελώς διαφορετικά προβλήματα, χωρίς να έχει καμία απολύτως εμπειρία (για πρώτη φορά δραστηριοποιείται το ΔΝΤ σε μία νομισματική ένωση και σε ανεπτυγμένες χώρες).

Για παράδειγμα, η Ελλάδα έχει (είχε καλύτερα, πριν από την εισβολή του ΔΝΤ) έναν υγιέστατο ιδιωτικό τομέα, ελάχιστα χρεωμένο, καθώς επίσης μεγάλη ακίνητη περιουσία και τεράστιο υπόγειο πλούτο – ενώ  αντιμετωπίζει προβλήματα σχεδόν αποκλειστικά και μόνο στο δημόσιο τομέα (ανύπαρκτο ή/και δυσλειτουργικό επιχειρηματικό πλαίσιο, αδιαφάνεια, διαφθορά, φορολογικό σύστημα κλπ.). Ουσιαστικά λοιπόν πρόκειται για μία πολύ πλούσια επιχείρηση, με μεγάλη, ανεκμετάλλευτη ακίνητη περιουσία – η οποία όμως λειτουργεί ζημιογόνα, λόγω της ανεπαρκούς, της ανίκανης καλύτερα ηγεσίας της (management).

Αντίθετα, η Ιρλανδία έχει θετικό ισοζύγιο εξωτερικών συναλλαγών, αλλά πολύ μεγάλο συνολικό χρέος (περί το 1.200% του ΑΕΠ της, έναντι 330% της Ελλάδας), καθώς επίσης προβλήματα τραπεζών. Η Ισπανία έχει περιορισμένο δημόσιο χρέος (περί το 70% του ΑΕΠ της), αλλά υψηλή ανεργία, υπερχρέωση των δήμων της και φούσκα ακινήτων – ενώ η Πορτογαλία έχει μηδενική σχεδόν ανάπτυξη τα τελευταία δέκα χρόνια.

Είναι αδύνατον λοιπόν να εφαρμόσει κανείς την ίδια «συνταγή» σε όλους (είναι σαν να προτείνει το ίδιο μέγεθος κοστούμι για ψηλούς, κοντούς, αδύνατους, χονδρούς κλπ.), όπως είναι επίσης αδύνατον να λειτουργήσει με μία κοινή νομισματική πολιτική για όλους η ΕΚΤ – αφού, για παράδειγμα, το βασικό επιτόκιο της για τη Γερμανία θα έπρεπε να είναι κατά πολύ υψηλότερο, από αυτό για την Ιταλία. Εκτός αυτού, φαίνεται να καταπολεμάται η λάθος κρίση, η οποία δεν είναι μία «απλή» κρίση χρέους, αλλά

(α)  αφενός μεν μία κρίση μη ισορροπημένης κατανομής ελλειμμάτων-πλεονασμάτων (αποταμιεύσεων-επενδύσεων) εντός της Ευρωζώνης (άρθρο μας), αλλά και στον πλανήτη (ασύμμετρη παγκοσμιοποίηση)

(β)  αφετέρου μία κρίση τραπεζών – όπου το τραπεζικό σύστημα των χωρών της Ευρωζώνης νοσεί σε υπερβολικά μεγάλο βαθμό, όπως φαίνεται από τον Πίνακα ΙΙ που ακολουθεί:

ΠΙΝΑΚΑΣ ΙΙ: Υποθετικές ανάγκες διαγραφής απαιτήσεων μεγάλων τραπεζών – Λογιστικές αξίες και Κεφαλαιοποίηση (χρηματιστηριακή αξία) σε δις €

Τραπεζικός Όμιλος
Μετοχή/Λογ. αξία
Λογ. Αξία
Κεφαλαιοποίηση




Unicredit
0,13
130,0
16,9
Intesa
0,33
60,9
20,1
Commerzbank
0,33
21,8
7,2
Deutsche Bank
0,50
53,4
26,7
Societe gen.
0,29
43,8
12,7
BNP Paribas
0,57
67,4
38,4
Credit Agr.
0,24
43,8
10,5
ING
0,48
48,3
23,2
Santander
0,67
76,4
51,2
BBVA
0,81
38,8
31,4




Σύνολα
0,41
584,6
238,3
Πηγή: Bloomberg
Πίνακας: Β. Βιλιάρδος

Η διαφορά μεταξύ λογιστικής και χρηματιστηριακής αξίας των τραπεζών είναι ένας δείκτης, ο οποίος εμφανίζει τα προβλήματα των τραπεζών – όπου συμπεραίνεται ότι, η θέση τους είναι τουλάχιστον τόσο άσχημη, όσο και το 2008. Οι δέκα μεγάλες τράπεζες της Ευρωζώνης διαπραγματεύονται κατά μέσον όρο στο 41% της λογιστικής τους αξίας – γεγονός που σημαίνει ότι, οι αγορές πιθανολογούν πως χρειάζονται διαγραφές απαιτήσεων ύψους 59% των κεφαλαίων τους ή 346,3 δις €.

Για παράδειγμα, επειδή η κεφαλαιοποίηση (χρηματιστηριακή αξία) της ιταλικής Unicredit είναι 16,9 δις €, ενώ η λογιστική της αξία 130 δις €, η διαφορά μεταξύ τους (113,1 δις €) σημαίνει ότι, οι «αγορές» υπολογίζουν πως πρέπει να διαγράψει (αποσβέσει) από τον Ισολογισμό της τα 113,1 δις € - οπότε θα πρέπει να εξασφαλίσει ανάλογα νέα κεφάλαια.  

Εάν θεωρήσουμε λοιπόν (αυθαίρετα φυσικά) ότι, ο δείκτης αυτός είναι ο ίδιος για όλες τις τράπεζες της Ευρωζώνης, τότε οι ανάγκες ανακεφαλαίωσης τους υπολογίζονται στα 935 δις € ή στο 10% του ΑΕΠ της Ευρωζώνης  - ένα ποσόν κατά πολύ υψηλότερο από αυτό που ανακοίνωσε τόσο η ΕΕ (130 δις €), όσο και το ΔΝΤ (200 δις €).

Όταν σε όλα αυτά τώρα συμπεριλάβουμε την αύξηση του Ισολογισμού της ΕΚΤ από 1,1 τρις € το 2007 στα περίπου 2,8 τρις € σήμερα (με Ίδια Κεφάλαια μόλις 10 δις €), την έκθεση της σε ομόλογα των χωρών του Νότου, σε εγγυήσεις αδύναμων τραπεζών, καθώς επίσης τα προβλήματα του Target II, τότε η κατάσταση είναι τουλάχιστον εκρηκτική – ειδικά για τη Γερμανία, η οποία είναι εκτεθειμένη μέσω της Bundesbank κατά 500 δις € στο Ευρωσύστημα (η ΕΚΤ χρωστάει στην κεντρική τράπεζα της Γερμανίας 500 δις € όταν, για παράδειγμα, η ΤτΕ χρωστάει 101 δις € στην ΕΚΤ).            

Από την άλλη πλευρά τώρα οι αγορές απαιτούν, πολύ σωστά, καθαρές, βιώσιμες λύσεις (πολιτική ένωση ή διάλυση της Ευρωζώνης), τις οποίες όμως δεν είναι διατεθειμένα να αποδεχθούν τα κράτη – κυρίως λόγω ανεπαρκούς πολιτικής ηγεσίας, κομματικοκρατίας, έλλειψης αλληλεγγύης, εθνικισμού κλπ.

Επομένως, ακόμη και αν εμείς δεν αποφασίσουμε ποτέ να υιοθετήσουμε το εθνικό μας νόμισμα, ενώ κανένας δεν μπορεί να μας υποχρεώσει, οφείλουμε να είμαστε έτοιμοι για το εξαιρετικά πιθανό ενδεχόμενο της διάλυσης της Ευρωζώνης – ξεκινώντας από τη χρηματοδότηση του δημοσίου χρέους μας, με δικά μας μέσα (έστω ενός μέρους του, φυσικά χωρίς να επιβαρυνόμαστε με τοκογλυφικά επιτόκια, από τα δάνεια των «εταίρων» μας).

Είναι άλλωστε ακατανόητο να αποδεχόμαστε τέτοιες ζημίες, όπως αυτές που έχουμε υποστεί όλοι μας μέχρι σήμερα (διασυρμός, πλήρης υποταγή στους δανειστές μας, εισαγωγές των εταιρειών μας με προκαταβολικές πληρωμές, εγκληματικά μνημόνια χρεοκοπίας, απώλεια αξιών άνω των 700 δις € από την υποτίμηση των ακινήτων, των εταιρειών του δημοσίου κλπ.), απλά και μόνο για να μη διαθέσουμε/δανείσουμε το κράτος μας με περίπου 40 δις € το 2012, καθώς επίσης με αυτά που απαιτούνται για κάποια επόμενα έτη – πόσο μάλλον όταν έτσι θα κερδίσουμε αφενός μεν την εθνική μας κυριαρχία, αφετέρου την εμπιστοσύνη τόσο της Ευρωζώνης, όσο και των αγορών.

Δυστυχώς βέβαια υπάρχει ένα σημαντικότατο εμπόδιο σε μία τέτοια πρωτοβουλία – η ανεπάρκεια και η διαφθορά του δημοσίου στη χώρα μας, το οποίο εύλογα απωθεί όλους όσους θα ήθελαν και θα μπορούσαν να συμβάλλουν στη χρηματοδότηση των χρεών της Ελλάδας. Οφείλουμε λοιπόν να αγωνισθούμε για την εύρεση μίας αποτελεσματικής λύσης, έτσι ώστε να διευκολυνθούν τέτοιου είδους προσπάθειες. Η Ελλάδα είναι μία πάμπλουτη, πολλαπλά προικισμένη χώρα, ένας παράδεισος καλύτερα, ο οποίος πρέπει φυσικά να προστατεύεται από όλους τους Πολίτες της – να μην εγκαταλείπεται δηλαδή στην καλή θέληση, στην τύχη ή/και στις ιδιοτελείς διαθέσεις κανενός.

Αθήνα, 22. Ιανουαρίου 2012